Tedbir Nafakası Nedir?
Aslında Türk Medeni Kanunu’nda “Tedbir Nafakası” şeklinde düzenlenmiş bir nafaka türü bulunmamaktadır. Tedbir nafakası ismi öğretide ve hukuk uygulayıcıları tarafından kullanılan ve istikrar kazanan bir terim olarak hukuk literatürüne geçmiştir.
Türk Medeni Kanunu’muzun 169. Maddesinde boşanma ya da ayrılık davası açılması halinde tedbir nafakasını (geçici tedbir nafakası), 197. Maddesinde boşanma davası açılmadan ya da boşanma davasından bağımsız olarak açılan ayrı yaşama nedeniyle tedbir nafakası, 196. yine açılmış bir boşanma davası olmaksızın açılan tarafların birlikte yaşamalarına rağmen tedbir nafakası olmak üzere üç tür tedbir nafakası olduğunu söyleyebiliriz.
Yazımızın konusu Boşanma Davasının açılması Nedenine Dayalı olarak Eş ve çocuğun Geçimi İçin geçici önlem niteliğindeki geçici tedbir nafakasıdır. Biz bu yazımızın konusuyla sınırlı kalmak kaydıyla sadece tedbir nafakası olarak isimlendireceğiz.
Türk Medeni Kanunu’muzun 169. Maddesinde boşanma davası ya da ayrılık davası açılması halinde, mahkeme hakimine bir takım tedbirleri re’sen yani kendiliğinden alması gerektiği yönünde emir vermektedir.
Boşanma ya da ayrılık davasının açılması ile birlikte taraflar ayrı yaşama hakkı kazanmaktadır. Ancak bu ayrı yaşama hakkı artık diğer eşe veya çocuklara yönelik bakım yükümlülüğünü ortadan kaldırmamaktadır.
Boşanma davası devam ederken eşlerin bakımı, çocukların bakımı, barınması, çocukların kimin yanında kalacağı, eşlerden birinin diğerine ve çocukların geçimine ve bakımına ilişkin parasal katkının belirlenmesi konusundaki tedbirleri mahkeme hakimi kendiliğinden almak zorundadır.
İşte boşanma davasının açılmasıyla ayrı yaşama hakkı kazanan eşlerden, yoksulluğa düşme ihtimali bulunan diğer eşe, yine tedbiren velayeti kendisine verilen eşe, çocuklar yararına kullanmak üzere vermekle yükümlü tutulduğu parasal katkıya Tedbir Nafakası demekteyiz.
Tedbir Nafakası Ne Zaman Talep Edilebilir?
Tedbir nafakası ne zaman talep edilir sorusunun cevabı merak edilmektedir. Tedbir nafakası boşanma davası, ayrılık davası açılması halinde veya eşlerin ayrı yaşamasını haklı kılacak bir nedenin varlığı halinde talep edilebilmektedir. Boşanma veya ayrılık davasının açılmasıyla birlikte tedbir nafakası talep edilebilecek olunsa da bu davaların açılmasıyla birlikte hakimin talep beklemeksizin kendiliğinden alması gereken önlemler arasında tedbir nafakasına karar vermek de yer alır. Ayrıca tedbir nafakasına hükmolunurken kusur aranmamaktadır.
Tedbir nafakasına ne zaman hükmedilir?
Tedbir nafakasını boşanma ya da ayrılık davası açıldığı tarihten itibaren ara kararıyla vermek gerekir. Yani istek tarihi önemli değildir. Boşanma davasına karşı dava açılmışsa ya da sonradan açılan dava ilk açılan dava ile birleştirilmişse, tedbir nafakasına ilk açılan dava itibariyle hükmetmek gerekir. Tedbir nafakası her an doğup işleyen bir alacak niteliğindedir.
Bu nedenle önce tedbir nafakası istemeyen taraf, istediğini bildirirse ve koşulları varsa istek tarihinden itibaren tedbir nafakasına hükmedilir. Boşanma veya ayrılık davasında verilen tedbir nafakası bu davalara ilişkin kararların kesinleştiği tarihten itibaren sona erer. Tedbir nafakasının bağımsız bir dava olarak açılması da mümkündür.
Tedbir Nafakası İcra Takibi
Bahsi geçen nafakanın ödenmemesi sonucu başlatılacak olan ilamsız icra takibine, nafaka yükümlüsünün itiraz etmesi mümkündür. Nafaka yükümlüsü olan eş, adına başlatılan icra takibine ilişkin olan ödeme emrinin kendisine tebliğinden itibaren 7 gün içinde itiraz edebilmektedir ve bu itiraz ile birlikte söz konusu icra takibi durmaktadır.
İcra takibini itiraz ile durduran nafaka yükümlüsüne karşılık olarak nafaka alacaklısı, itirazın kaldırılması davası ya da itirazın iptali davası açmalıdır. Nafaka alacaklısının itirazın kaldırılması davasını açması için, itirazın tebliğinden başlamak üzere 6 aylık süresi mevcuttur ve bu dava İcra Hukuk Mahkemesinde açılmalıdır. İtirazın iptali davası içinse tanınan süre 1 yıldır. Bu dava türünde görevli mahkeme ise, Yargıtay kararı ışığında, Aile Mahkemesidir. Her iki dava türü birbirinden farklı usullere sahip olduğundan nafaka ve boşanma avukatından hukuki destek alınması hak sahibinin haklarını korumak için gereklidir.
Sonuç
Tedbir nafakası boşanma davası açılmadan yahut boşanma davası açıldıktan ancak sonuçlanmadan önce talep edilebilecek olan nafaka türüdür. Tedbir nafakasında eşlerden maddi imkanlardaki kısıtlılık sebebiyle geçimini sağlayamayan eş ve/veya ergin olmamış çocuklar adına, dava kesinleşene kadar verilmesine karar verilmektedir. Tedbir nafakası, hakimin tensip zaptı kararıyla araştırdığı durum ve koşullara göre hükmettiği miktar üzerinden belirlenmektedir. Aile birliğinin korunmasını temel alan tedbir nafakasının asıl kaynağı ise evlilik birliğinin doğal sonucu olarak meydana gelen yükümlülüklerdir.
Bu konu hakkında benzer makaleler içn tıklayın
