Boşanmada çocuğun velayeti kime verilir

Boşanmada çocuğun velayet isteminde, boşanma davası sırasında hakim velayete ilişkin durumları resen dikkate alacaktır. Çocuk açısından hangi durum menfaatine olacaksa hakim ona göre karar verecektir. Bu karar esnasında dilerse uzman kişilerden, pedagoglardan yardım alabilecektir. Ancak bu yardımlar doğrudan kararı belirlemeyecektir.

Velayet davasında çocuğun yaşının önemi nedir ?

Türk hukukunda çocuğun gelişim sürecine göre velayet konusu durumlar değişkenlik göstermektedir. Burada özellikle 6 yaşına kadar çocuğun büyük oranda anneye bırakıldığı görülmektedir. İlk 3 yaş anne ilgisi ve şefkatine muhtaç olan çocuk okula başlama çağına gelene kadar Yargıtay tarafından verilen kararlarda çoğunlukla anneye verilir. Lakin burada annenin durumu önem arz etmektedir. Anne çocuğa bakabilecek durumda değilse, çocuğa zarar verebilecek nitelikte bir bağımlılığı bulunuyorsa, çocuğu istemiyorsa bunun benzeri olan durumlarda mahkeme boşanmada çocuğun velayetini babaya verecektir.

Yine burada maddi durumun yanı sıra ebeveynlerin sorumluluklarını yerine getirebilecek olmaları, kötü alışkanlıkları olmaması gibi kriterler hakim tarafından dikkate alınacaktır. Bu gibi haller olmaması durumunda çocuk için hangi ebeveyn daha yüksek olanaklar sağlayabilecekse mahkeme kararı o yönde olabilecektir. Tabii yinelemekte fayda var hakim burada her durumun özel şartları gereği kendi kararını verecektir.

Örneğin çocuğun bir engeli olması durumunda annenin işi gereği babadan daha çok çocukla ilgilenebilecek olması, velayetin anneye verilmesini sağlayabilecektir.

Boşanma kusuru velayet davasına etki eder mi?

Boşanmada çocuğun velayeti düzenlenirken çocuğun yararının her şeyin üstünde olduğu hem kanunumuzda hem de Yargıtay kararlarında belirtilmiştir. Bu doğrultuda boşanmada çocuğun velayeti eşlerden birine verilirken, boşanmaya sebep olan eşin kusuru göz önüne alınmaz. Burada dikkat edilen husus, boşanmaya kusuruyla sebep olan eş, çocuğun geleceği bakımından çocuğa daha faydalı olacaksa velayet kendisine verilebilir. Çünkü, kötü ve kusurlu bir eş, çok iyi bir anne veya baba olabilir.

Mali durumun bozuk olmasına hallerinde boşanmada çocuğun velayeti alınabilir mi?

Hakim boşanmada çocuğun velayetini belirlerken elbette tarafların ekonomik durumlarını dikkate alacaktır. Hatta bu çoğu durumda en belirleyici sebep olsa dahi çocuğun menfaatleri gereği bazı durumlarda ekonomik gelişmişlik ile boşanmada çocuğun velayetinin alınması için yeterli olmayabilir. Çocuğun kişisel durumu, yaşı, sosyal çevresi, gelişimi ile ilgili hususlar ve benzeri durumlarda menfaati gereği ekonomik değeri daha düşük olan tarafa verilebilir. Burada her halükarda çocuğun menfaatlerine bakılacaktır.

Velayetin kime bırakılacağına dair kesin bir ölçüt var mıdır?
Boşanmada çocuğun velayetinin anne baba veya vasiye bırakılmasına dair keskin bir ölçüt bulunmamaktadır. Hakim her durumda, çocuğun menfaatini ayrı şekilde dikkate alarak karar vermek durumundadır. Çocuğun kişisel özellikleri dahi velayetin bırakılması konusunda dikkate alınacak ölçütlerdendir.

Hakim genelde hangi kriterlere göre boşanmada çocuğun velayeti kararını verir?

Hakim her davada ayrı şekilde çocuğun menfaatlerini göz etmek durumundadır. Boşanmada çocuğun velayetinde önemli faktörlerden biri tarafların ekonomik durumudur. Anne-babanın benzer ekonomik şartlara sahip olmasında çocuğun yaşı, tarafların çocuğa sunabileceği imkanlar, çocuğun yaşı 12’den büyük ise ve durumun önemini anlayabilecek durumdaysa çocuğun isteği de dikkate alınabilir. Bunun dışında çocuğun yaşı da belirleyici faktördür. Örneğin 0-2 yaş aralığında bulunan bir çocuğun annesinden ayrılması çocuğun gelişimi açısından kötü sonuçlar doğurabileceği için velayetin anneye verilmesi makul bir sonuç doğuracaktır.

Küçük çocukların velayeti genelde kime verilir?

Çocuğun gelişimi ve büyümesi için 0-6 yaş aralığında annenin velayetine karar verilmesi uygulamada daha çok karşımıza çıkan bir durumdur. Ancak annenin kişisel özellikleri burada etkin faktördür. Çocuğa zarar verebilecek, gelişimini kötü etkileyecek bağımlılıklarının bulunması durumunda; annenin çocuğa bakacak durumda olmaması halinde velayet anneye verilmez. Ancak çocuğun menfaatinde bariz farklılıklar olmaması halinde velayet anneye verilir.

Çocuğun daha büyük olduğu durumlarda(6-18 yaş arasında) kişilerin ekonomik durumları daha belirleyici olacaktır. 12 yaşını dolduran çocukların boşanmanın durumlarını anlayabilecek nitelikte olmaları durumunda istekleri de dikkate alınacaktır.

Buradan anlaşılacağı üzere boşanmada çocuğun velayeti verilirken çocuğun ve çocuğa bakacak olan velinin durumuna ayrı ayrı bakılacaktır.

Çocukların velayeti konusunda yapılan anlaşma hakimi bağlar mı?

Anlaşmalı boşanmada çocuğun velayeti hakkındaki anlaşmalarına hakim bağlanmak durumunda değildir. Burada tarafların anlaşmalarını aynen kabul edebileceği gibi, değişiklikler yapabilir. Hakimin değişiklik yapması halinde taraflar bu değişikliği kabul etmeleri durumunda anlaşmalı boşanma gerçekleşebilir. Aksi halde hakim boşanmaya karar vermeye veya tarafların anlaştığı ölçüde velayet durumlarına uymak durumunda değildir.

Velayeti kendisine bırakılmayan taraf çocuklar için nafaka ödemekle yükümlü müdür?

Boşanmada çocuğun velayeti hakkı taraflardan birine verilmesi halinde diğer eşin çocuğa bakma ve sorumluluklarından kurtulması söz konusu değildir. Burada artık diğer eş mahkeme tarafından kendisine çizilen ölçüde velayet durumlarını sürdürecek bunun dışında iştirak nafakası ile çocuğun bakım ve giderlerine katılacaktır. İştirak nafakası ile ilgili yazımıza Farah Hukuk sitemizde yer alan ‘‘BOŞANMA DAVALARINDA NAFAKA VE NAFAKA MİKTARININ BELİRLENMESİ’’ adlı makalemizle ulaşabilirsiniz.

Velayet hakkını boşanma davasından sonra kazanabilir miyiz?

Velayetin belirlenmesini mahkeme sürecinde hakim anlaşmalı boşanma olmasa dahi resen dikkate almak durumundadır. Velayeti bu aşamada kazanamayan eş ‘’Velayetin Değiştirilmesi Davası’’ ile kazanabilir. Velayetin değiştirilmesi davasında ise dikkate alınan durumlar genel itibariyle; ana veya babadan birinin başkasıyla evlenmesi, başka bir yere taşınılması, velayet sahibinin ölmesi, bir suçtan dolayı hapsedilmesi, alkol veya uyuşturucu gibi bir bağımlılığının oluşmasıdır. Bunlar dışında da çocuğun menfaati gereken hallerde velayetin değiştirilmesi davası ile çocuğun velayeti alınabilmektedir. Hakim bu gibi durumları özel olarak inceler ve çocuğun menfaatine göre karar verir.

Velayet davalarında zaman aşımı süresi var mıdır?

Boşanmada çocuğun velayeti davası, oluşabilecek yeni durumlar da göz önüne alındığında herhangi bir zaman aşımı süresine tabii değildir. Ancak çocuğun 18 yaşını doldurması ile velayet söz konusu olmaz.

Bu konu hakkında ulaşabileceğiniz Yargıtay kararları için tıklayınız.