İş Sözleşmesi Bitti, Lojman Kavgası Başladı: Görevli Mahkeme Hangisi?

Lojmandan Çıkmayan Eski Personele Karşı Açılacak Ecrimisil Davalarında “Görev” Sorunsalı

İş hukuku uygulamalarında, işverenlerin çalışanlarına sunduğu en önemli sosyal haklardan biri de lojman veya konut tahsisidir. Ancak iş akdi feshedildiğinde, bu konutun boşaltılmaması durumu tarafları karşı karşıya getirir. İşveren, “İş sözleşmesi nedeniyle bu evi verdim, dolayısıyla İş Mahkemesi’ne giderim” diye düşünebilir. Ancak hukuk tekniği ve güncel Yargıtay içtihatları bize çok daha farklı bir tablo çizmektedir.

İş İlişkisi mi, Haksız İşgal mi?

Normal şartlarda, işçinin iş sözleşmesinden doğan hak ve borçları için adres İş Mahkemeleridir. Ancak bir personel işten ayrılmasına rağmen kendisine tahsis edilen lojmanı kullanmaya devam ediyorsa, burada artık bir “işçilik alacağı” değil, mülkiyet hakkına dayalı bir “haksız işgal (ecrimisil)” söz konusudur.

Hukukumuzda bir davanın İş Mahkemesi’nde görülebilmesi için uyuşmazlığın “iş ilişkisinden” kaynaklanması gerekir. İş sözleşmesi sona erdiği an, taraflar arasındaki o koruyucu iş hukuku bağı kopar. Bu aşamadan sonra lojmanın işgali, mülkiyet hakkına saldırı niteliğindedir ve genel hükümlere (Türk Borçlar Kanunu ve Türk Medeni Kanunu) tabidir.

Yargıtay’ın Net Tavrı: “Genel Mahkemeler Görevlidir”

Yargıtay’ın son dönemdeki istikrarlı kararları, bu konudaki tereddütleri tamamen ortadan kaldırmıştır. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’nin en güncel kararlarından biri olan 2025/4666 E. ve 2025/5653 K. sayılı ilamında açıkça belirtildiği üzere:

“Taraflar arasındaki ihtilafın iş sözleşmesi bittikten sonraki döneme ilişkin olduğu anlaşılmakla, taraflar arasındaki uyuşmazlıkta iş mahkemeleri görevli olmayıp davanın genel mahkemelerde (Asliye Hukuk Mahkemeleri) görülmesi gerekir.”

Bu kararın temel mantığı şudur: İş akdi sona erdikten sonra lojmanda kalınan her gün, iş sözleşmesinin bir parçası değil, mülkiyet hakkının ihlalidir. Dolayısıyla davanın “İş Mahkemesi”nde açılması, davanın usulden (görevsizlik nedeniyle) reddine ve ciddi bir zaman kaybına yol açacaktır.

Vakıa Örneği: Mühendis (C) ve (D) Anonim Şirketi

Olay: Mühendis (C), (D) Anonim Şirketi bünyesinde çalışırken kendisine Şirket tarafından bir lojman tahsis edilmiştir. (C)’nin iş sözleşmesi 15.01.2025 tarihinde haklı nedenle feshedilmiştir. Şirket, (C)’den konutu 15 gün içinde boşaltmasını istemiş ancak (C), “yeni ev bulamadığı” gerekçesiyle lojmanda oturmaya devam etmiştir.

Süreç: (D) Şirketi, (C)’nin işten ayrıldığı tarihten itibaren geçen 4 aylık süre için “haksız işgal tazminatı” istemiyle İş Mahkemesi’nde dava açmıştır.

Hukuki Analiz ve Sonuç: Davanın konusu, iş akdi feshedildikten sonraki döneme ilişkin bir tazminattır. İş Mahkemesi, Yargıtay 9. HD’nin 01.07.2025 tarihli kararı uyarınca; uyuşmazlığın iş sözleşmesinin devamı süresinde değil, sona ermesinden sonra doğduğunu tespit ederek görevsizlik kararı vermelidir. Bu davada görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemesi‘dir. Eğer dava İş Mahkemesi’nde görülüp karara bağlanırsa, Yargıtay bu kararı sadece “görev” noktasından bozacaktır.

Sıkça Sorulan Sorular (S.S.S.)

1. Soru: İşten çıkarıldım, lojmanda ne kadar süre daha kalabilirim? Cevap: İş sözleşmeniz bittiği an lojmanı boşaltma yükümlülüğünüz doğar. Sözleşmede veya personel yönetmeliğinde ek bir süre (örneğin 15 gün) tanınmışsa o süre esas alınır.
2. Soru: İş mahkemesinde dava açarsam ne olur? Cevap: Mahkeme “görevsizlik” kararı verir. Bu da size tebligat masrafları ve ciddi bir zaman kaybı olarak geri döner.
3. Soru: Haksız işgal tazminatı (ecrimisil) nedir? Cevap: Bir malın, sahibinin rızası dışında kullanılması nedeniyle ödenen tazminattır. Lojman örneğinde, oranın rayiç kira bedeli üzerinden hesaplanır.
4. Soru: Davayı nerede açmalıyım? Cevap: Lojmanın bulunduğu yerdeki veya davalının ikametgahındaki “Asliye Hukuk Mahkemesi”nde açmalısınız.
5. Soru: İşten haksız çıkarıldığımı düşünüyorum, yine de lojmanı boşaltmalı mıyım? Cevap: Evet. İşten çıkarılmanın haksız olması, size lojmanı süresiz işgal etme hakkı vermez. Kıdem tazminatı davanız ayrı, lojman tahliyesi ayrı hukuki süreçlerdir.
6. Soru: Lojmanda kaldığım süre için kira kesilebilir mi? Cevap: İş sözleşmesi bittiği için artık “ücretten kesme” yapılamaz; doğrudan haksız işgal tazminatı davası açılır.
7. Soru: Yargıtay’ın bu kararı yeni mi? Cevap: Evet, 2025 yılına ait bu karar (9. HD, 01.07.2025), uygulayıcılar için en güncel ve bağlayıcı rehberdir.
8. Soru: “Görev” konusu neden bu kadar önemli? Cevap: Görev, kamu düzenindendir. Yanlış mahkemede alınan karar, ne kadar doğru olursa olsun üst mahkemece usulden bozulur.
9. Soru: Sadece tazminat değil, tahliye de istiyorsak hangi mahkeme bakacak? Cevap: Tahliye talebi, Kamu Konutları Kanunu kapsamına girmiyorsa, Sulh Hukuk Mahkemesi’nde “tahliye” davası olarak açılmalıdır.
10. Soru: Avukat masrafları kime yüklenir? Cevap: Davayı kaybeden taraf, yargılama giderlerini ve karşı tarafın avukatlık ücretini ödemekle yükümlüdür.

Daha fazla detaylı bilgi ve hukuki danışmanlık için ofisimizle iletişime geçebilirsiniz.