İş Sözleşmesinin Haklı Nedenle Feshi Kavramı
İşçi ve işveren arasındaki iş ilişkisi, belirli kurallar çerçevesinde yürütülmekte olup bu ilişkinin sona erdirilmesi de hukuki şartlara bağlanmıştır. 4857 Sayılı İş Kanunu kapsamında işverenin iş sözleşmesini “haklı nedenle derhal fesih” hakkı düzenlenmiştir.
Haklı nedenle fesih, işçinin davranışlarının işyerinde düzeni bozacak, güveni sarsacak veya işin yürütümünü ciddi şekilde aksatacak nitelikte olması halinde gündeme gelir. Bu durumda işveren, ihbar süresi beklemeksizin iş sözleşmesini sona erdirebilir.
Gaziantep Avukat uygulamalarında da sıklıkla karşılaşıldığı üzere, güvenlik görevlileri gibi dikkat ve sorumluluk gerektiren mesleklerde bu değerlendirme daha hassas yapılmaktadır.
Güvenlik Görevlisinin Görev Sorumluluğu ve Önemi
Güvenlik görevlileri, görev yaptıkları alanın korunması, güvenliğin sağlanması ve olası tehlikelerin önlenmesi açısından kritik bir rol üstlenmektedir. Bu nedenle görev sırasında dikkatli ve uyanık olmak, işin en temel gerekliliklerinden biridir.
Bir güvenlik görevlisinin görev sırasında uyuması veya uyuyakalması;
“Görevin ihmal edilmesi”
“İşverenin güveninin sarsılması”
“İşyerinin güvenliğinin tehlikeye atılması”
sonuçlarını doğurabilir.
Gaziantep Avukat olarak değerlendirildiğinde, özellikle gece vardiyalarında görev yapan güvenlik personelinin uyuması, işveren açısından ciddi bir risk oluşturmakta ve çoğu durumda fesih sebebi sayılmaktadır.
Uyuya Kalma Eyleminin Haklı Fesih Sebebi Olup Olmadığı
İş Kanunu’nun 25/II maddesi kapsamında, işçinin “görevini yapmamakta ısrar etmesi” veya “işverenin güvenini kötüye kullanması” haklı fesih sebepleri arasında yer almaktadır.
Güvenlik görevlisinin görev sırasında uyuması, somut olayın özelliklerine göre şu şekilde değerlendirilmektedir:
“Görev başında bilinçli şekilde uyuma”
“Uyarılara rağmen davranışın tekrarlanması”
“İşyerinde ciddi risk oluşturulması”
Bu gibi durumlarda işverenin feshi genellikle “haklı fesih” olarak kabul edilir.
Ancak her uyuya kalma durumu otomatik olarak haklı fesih sayılmaz. Örneğin:
“Tek seferlik ve kısa süreli uyuklama”
“Sağlık sorunlarına bağlı durumlar”
“Aşırı ve insanüstü çalışma koşulları”
gibi hallerde fesih “geçersiz” veya “haksız” kabul edilebilir.
Gaziantep Avukat uygulamalarında mahkemeler, olayın ağırlığını, işçinin geçmiş performansını ve işyerindeki risk durumunu birlikte değerlendirmektedir.
Kıdem Tazminatına Hak Kazanma Şartları
Kıdem tazminatı, işçinin belirli şartları sağlaması halinde işverenden talep edebileceği önemli bir haktır. Ancak bu hak her fesih halinde doğmaz.
Genel kural şudur:
“İşçi, işveren tarafından haklı nedenle işten çıkarılmışsa kıdem tazminatı alamaz.”
Dolayısıyla güvenlik görevlisinin görev sırasında uyuması, eğer haklı fesih kapsamında değerlendirilirse işçi kıdem tazminatına hak kazanamaz.
Ancak fesih:
“Geçerli neden olmaksızın yapılmışsa”
“Orantısız bir yaptırım uygulanmışsa”
işçi kıdem tazminatına hak kazanabilecektir.
Gaziantep Avukat olarak açılan davalarda en çok tartışılan husus, fesih sebebinin “haklı mı yoksa geçerli mi” olduğudur.
Yargıtay Kararları Işığında Değerlendirme
Yargıtay uygulamasında güvenlik görevlisinin görev sırasında uyuması genellikle ciddi bir ihlal olarak kabul edilmektedir. Ancak her olay kendi içinde değerlendirilir.
Yargıtay’ın yerleşik yaklaşımına göre:
“Güvenlik görevlisinin uyuması, işyerinin güvenliğini tehlikeye düşürüyorsa haklı fesih sebebidir.”
Buna karşılık bazı kararlarda:
“Tek seferlik uyuklama”
“Somut bir zarar doğmaması”
gibi durumlarda fesih ağır bulunarak işçi lehine karar verildiği de görülmektedir.
Gaziantep Avukat pratiğinde de benzer şekilde, delillerin güçlü olması (kamera kayıtları, tutanaklar vb.) davanın sonucunu doğrudan etkilemektedir.
İşverenin İspat Yükümlülüğü
İşveren, haklı nedenle fesih yaptığını iddia ediyorsa bunu ispat etmek zorundadır.
Bu kapsamda:
“Kamera kayıtları”
“Tutanaklar”
“Tanık beyanları”
önemli deliller arasında yer alır.
Eğer işveren bu durumu yeterli şekilde ispat edemezse, fesih haksız sayılabilir ve işçi kıdem tazminatına hak kazanabilir.
Gaziantep Avukat olarak özellikle ispat yükünün doğru yönetilmemesi nedeniyle işverenlerin davaları kaybettiği durumlarla sıkça karşılaşılmaktadır.
İşçinin Hakları ve Dava Süreci
İşten çıkarılan güvenlik görevlisi, fesih işleminin haksız olduğunu düşünüyorsa dava açma hakkına sahiptir.
Bu kapsamda işçi:
“Kıdem tazminatı”
“İhbar tazminatı”
“İşe iade davası”
gibi haklarını talep edebilir.
Özellikle iş güvencesi kapsamında olan işçiler için işe iade davası önemli bir hak olup, fesih geçersiz bulunursa işçinin işe dönmesi veya tazminat alması mümkündür.
Gaziantep Avukat desteği ile yürütülen süreçlerde hak kaybının önüne geçilmesi açısından profesyonel hukuki destek büyük önem taşımaktadır.
Sonuç ve Hukuki Değerlendirme
Güvenlik görevlisinin görev sırasında uyuması, işin niteliği gereği ciddi bir ihlal olarak kabul edilmektedir. Ancak her somut olayın ayrı değerlendirilmesi gerekir.
“Uyuma eylemi haklı fesih sebebi olabilir.”
“Ancak her durumda kıdem tazminatı hakkını ortadan kaldırmaz.”
“Fesih işleminin orantılı ve ispatlanabilir olması gerekir.”
Gaziantep Avukat olarak değerlendirildiğinde, bu tür uyuşmazlıklarda en kritik unsur deliller ve olayın koşullarıdır. İşçinin tek bir hatası ile tüm haklarını kaybetmesi her zaman hukuken mümkün değildir.
Sıkça Sorulan Sorular
1. Güvenlik görevlisinin uyuması işten çıkarma sebebi midir?
“Evet, çoğu durumda fesih sebebidir.”
2. Uyuya kalan işçi kıdem tazminatı alabilir mi?
“Duruma göre değişir.”
3. Her uyuma haklı fesih midir?
“Hayır, somut olaya göre değerlendirilir.”
4. Tek seferlik uyuklama tazminatı etkiler mi?
“Genellikle etkilemez.”
5. İşveren bunu nasıl ispat eder?
“Kamera ve tutanaklarla.”
6. İşçi dava açabilir mi?
“Evet, her zaman açabilir.”
7. İhbar tazminatı alınabilir mi?
“Haksız fesihte evet.”
8. İşe iade davası mümkün mü?
“Şartlar varsa evet.”
9. Sağlık nedeniyle uyuma olursa ne olur?
“Fesih geçersiz sayılabilir.”
10. Avukatla süreç yürütmek gerekli mi?
“Kesinlikle önerilir.”
Aklınıza takılan tüm soruları sorabilirsiniz. Yorum yapmaktan çekinmeyin.