Kanser Hastalığı Nedeniyle İş Sözleşmesinin Sağlık Gerekçesiyle Haklı Feshi ve Kıdem Tazminatı Şartları
İş hukukumuzda işçinin sağlığının korunması temel bir ilke olarak kabul edilmiştir. 4857 sayılı İş Kanunu’nun 24. maddesinin I. fıkrasının (a) bendi uyarınca, iş sözleşmesinin konusu olan işin yapılması, işin niteliğinden doğan bir sebeple işçinin sağlığı veya yaşayışı için tehlikeli olursa işçi, iş sözleşmesini sürenin bitimini veya ihbar süresini (işten ayrılmadan önce kanunen tanınan bildirim süresi) beklemeksizin derhal feshedebilir. Kanser gibi ağır ve yoğun tedavi süreci gerektiren hastalıklara yakalanan işçilerin, mevcut çalışma koşullarının sağlık durumlarını tehlikeye düşürmesi halinde haklı fesih (işçinin kanuni nedenlerle tazminat hakkını koruyarak sözleşmeyi sonlandırması) hakkı bulunmaktadır. Bu kapsamda en az bir yıllık kıdemi bulunan işçi, haklı fesihten ötürü kıdem tazminatı talep etme hakkına sahip olur.
Sağlık sebebine dayalı haklı fesih hakkının kullanılabilmesi için en temel şart, işçinin yaptığı iş ile hastalığı arasında doğrudan bir bağ bulunması veya mevcut iş koşullarının hastalığın seyrini kötüleştirecek nitelikte olmasıdır. İşçinin bu durumu tam teşekküllü bir devlet hastanesinden veya üniversite hastanesinden alacağı heyet/doktor raporu ile belgelemesi zorunludur. Alınan raporda, mevcut işin veya çalışma ortamının (örneğin yoğun stresli, fiziksel güç gerektiren veya kimyasallara maruz kalınan ortamlar) işçinin sağlığı için risk oluşturduğu açıkça belirtilmelidir. Gaziantep yerelinde veya Türkiye genelinde çalışan bir işçinin bu raporu alarak işverene noter kanalıyla ihbarname göndermesi, sürecin ispatı açısından büyük önem taşır.
Hastalık sürecinde iş sözleşmesini feshetmek isteyen işçinin, hak kaybına uğramamak adına kanuni sürelere riayet etmesi gerekir. Sağlık nedenlerine dayalı fesihlerde, 4857 sayılı Kanun’un 26. maddesinde yer alan 6 iş günlük hak düşürücü süre, durumun niteliği gereği hastalığın devam ettiği veya teşhis edildiği andan itibaren esnek değerlendirilse de gecikmeksizin işlem yapılması önem arz eder. Gaziantep Adliyesi ve yerel iş mahkemeleri nezdinde açılacak olası bir davadan önce, zorunlu arabuluculuk aşamasına başvurulması yasal bir zorunluluktur. Arabuluculuk sürecinde taraflar uzlaşamazsa, iş mahkemesinde kıdem tazminatı alacağı için dava ikame edilir. İşçinin bu hak arama sürecinde mağdur olmaması adına, davanın doğru hukuki temellere oturtulması şarttır.
İş kazası tazminat hesaplama yöntemi yazımızı okumak için
Sağlık Durumu Nedeniyle Haklı Fesih ve Emsal Bölge Adliye Mahkemesi Kararı
Bu bölümümüz, ağır çalışma koşulları altında kanser tedavisi gören bir işçinin haklı fesih sürecini ve yargının konuya bakış açısını somut bir emsal karar üzerinden incelemektedir. 11 yıllık mesleki tecrübe ve saha birikimimiz, iş mahkemelerinin bu tür hassas dosyalarda sağlık raporlarının niteliğine ve işin gerçek mahiyetine ne kadar önem verdiğini göstermektedir.
İstanbul 31. Bölge Adliye Mahkemesi, E. 2017/958, K. 2017/818, T. 30.05.2017
“Davacı kanser hastası olup, ….. Hastanesi tarafından düzenlenen 25/06/2013 tarihli raporunda davacının rahatsızlığı nedeniyle fiziksel olarak yoracak olan nöbet tutmaması uygundur denilmiştir. Davacı bu raporu işverene sunduktan sonra gece nöbetinde çalıştırılmamıştır. Okmeydanı Eğitim ve Araştırma Hastanesi tarafından düzenlenen 29/12/2014 tarihli doktor raporu ile davacının rahatsızlığı nedeniyle stresli ve yoğun ortamlarda çalışmasının uygun olmadığı belirtilmiştir. Sahteliği iddia ve ispat edilmeyen ve tanık anlatımları ile de desteklenen doktor raporundan da anlaşıldığı üzere davacının yoğun ve stresli ortamda çalışması kanser hastalığı için uygun değildir. Davacının yaptığı hemşirelik işi de yoğun, stresli ve meşakkat gerektiren bir iş olup, davacının 4857 sayılı Yasanın 24. maddesinde düzenlenen ‘iş sözleşmesinin konusu olan işin yapılması işin niteliğinden doğan bir sebeple işçinin sağlığı veya yaşayışı için tehlikeli olursa, süresi belirli olsun veya olmasın, işçi, iş sözleşmesini sürenin bitiminden önce veya bildirim süresini beklemeksizin feshedebilir.’ düzenlemesi gereğince haklı olarak iş aktini feshettiği sonucuna ulaşılmıştır. Kaldı ki davacının kuruma sigorta primleri de eksik yatırılmış olup, bu konu da aynı yasa gereğince haklı fesih nedenidir. Buna göre fesihle ilgili istinaf talebinin reddi gerekmiştir.”
Yukarıdaki emsal kararda görüleceği üzere, davacı işçi kanser hastası olup icra ettiği mesleğin (hemşirelik) stresli ve yoğun yapısının hastalığın seyrine uygun olmadığını doktor raporları ile kanıtlamıştır. İşveren her ne kadar ilk rapor sonrası gece nöbeti yaptırmamış olsa da sonraki raporlarda işin genel niteliğinin sağlık riskini devam ettirdiği sabittir. Mahkeme, işçinin sağlık durumunun işin yapılmasına izin vermediğini ve bu durumun 4857 sayılı Kanun uyarınca işçiye derhal haklı fesih yetkisi verdiğini kabul ederek kıdem tazminatı talebini haklı bulmuştur. Ayrıca vaka analizinde dikkat çeken bir diğer husus, işçinin sigorta primlerinin eksik yatırılmasının da tek başına bir haklı fesih sebebi oluşturduğudur.
Sıkça Sorulan Sorular
Kanser hastası olan işçi ihbar süresi beklemek zorunda mıdır?
Hayır, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 24. maddesi kapsamında yapılan sağlık nedenlerine dayalı fesihler “derhal fesih” niteliğindedir. İşçi, ihbar süresini (işten ayrılacağını önceden bildirme yükümlülüğü) beklemek zorunda olmadan, sözleşmesini feshettiği gün itibarıyla işi bırakabilir ve kıdem tazminatına hak kazanır.
Kanser tedavisi görürken işten ayrılmak için rapor almak zorunlu mudur?
Evet, zorunludur. Sadece kanser teşhisi konulmuş olması tek başına istifa halinde tazminat almaya yetmez. Alınacak resmi sağlık raporunda, icra edilen işin veya çalışma ortamının işçinin sağlığı ve yaşayışı açısından tehlike arz ettiğinin, mevcut kanser hastalığının bu işte çalışmaya engel olduğunun açıkça tescil edilmesi gerekir.
Gaziantep’teki işçi haklı fesih sonrasında tazminatını alamazsa ne yapmalıdır?
İşçi, haklı fesih bildirimine rağmen işverenin kıdem tazminatını ödememesi halinde öncelikle adliyede bulunan arabuluculuk bürosuna başvurarak zorunlu arabuluculuk sürecini başlatmalıdır. Arabuluculuk görüşmelerinde anlaşma sağlanamaması durumunda, Gaziantep İş Mahkemeleri nezdinde kıdem tazminatı ve diğer işçilik alacakları için dava açılması gerekmektedir.
Sağlık sebebiyle haklı fesihte zamanaşımı süresi ne kadardır?
İş sözleşmesinin sağlık sebebiyle feshedilmesinin ardından doğan kıdem tazminatı alacaklarında 5 yıllık zamanaşımı süresi uygulanır. İşçi, fesih tarihinden itibaren 5 yıl içinde arabuluculuk ve dava yollarına başvurarak hakkını talep etmek zorundadır; aksi halde alacak hakkı zamanaşımına uğrar.
İletişim Bilgileri:
Avukat Abdulkadir Akıllar Hukuk Bürosu
Telefon: 0532 167 09 13
Adres: Gaziantep
Yasal Uyarı:
Bu makale yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. İş hukuku alanındaki uyuşmazlıklarda hak kaybına uğramamak için uzman bir avukattan profesyonel destek almanız tavsiye edilir.
Hukuki Kaynaklar:
- 4857 Sayılı İş Kanunu (Madde 24/I-a, Madde 26)
- T.C. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi Emsal Kararları
- İstanbul 31. Bölge Adliye Mahkemesi E. 2017/958 K. 2017/818 Kararı
Aklınıza takılan tüm soruları sorabilirsiniz. Yorum yapmaktan çekinmeyin.