Gaziantep’in İşçi Avukatı

İş Hukukunda İşçi Hakları, Haklı Fesih Süreçleri ve Hukuki Koruma

Gaziantep, gelişmiş sanayi altyapısı, Organize Sanayi Bölgeleri (OSB) ve geniş istihdam olanakları ile Türkiye’nin en dinamik ekonomik merkezlerinden biridir. Bu yoğun çalışma hayatı, işçi ile işveren arasında doğan hukuki uyuşmazlıkları da beraberinde getirmektedir. Çalışma yaşamında hak kaybına uğrayan, maaşı ödenmeyen, mobbinge (işyerinde psikolojik taciz ve baskı) maruz kalan veya haksız şekilde işten çıkarılan işçilerin haklarını koruyabilmesi için iş hukuku mevzuatını ve yargılama usullerini doğru kavraması büyük önem taşır. Avukat Abdulkadir Akıllar Hukuk Bürosu olarak, 11 yıllık mesleki tecrübe ve birikimimizle Gaziantep Adliyesi ve yerel iş mahkemeleri nezdinde işçilerin hak arama mücadelesine hukuki rehberlik sunmaktayız.

İş hukuku, yapısı gereği zayıf konumda olan işçiyi koruma ilkesi üzerine inşa edilmiştir. 4857 sayılı İş Kanunu, işçinin emeğinin karşılığını alabilmesi, çalışma şartlarının insan onuruna yakışır seviyede tutulması ve keyfi fesihlerin önüne geçilmesi amacıyla emredici hükümler içerir. Ancak hakların fiilen elde edilebilmesi, hak düşürücü süreler ve zamanaşımı kurallarına tam uyum sağlanmasına bağlıdır. Hukuki süreçlerde yapılan usul hataları, haklı olunan bir davada dahi telafisi imkansız hak kayıplarına yol açabilmektedir.

“İş sözleşmesinin feshedildiğine ilişkin bildirimin işçiye tebliğ edildiği tarihten itibaren 1 ay içinde arabulucuya başvurulması zorunludur. Arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamaması hâlinde, son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren 2 hafta içinde iş mahkemesinde dava açılabilir.” (7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m. 3)

İşçi haklarının en temel bileşenlerinden biri kıdem tazminatı (en az 1 yıl çalışan işçiye işten ayrılış şekline bağlı olarak ödenen tazminat) alacağıdır. İşyerinde en az 1 yıllık kıdemi bulunan işçi, işveren tarafından haklı bir neden olmaksızın işten çıkarıldığında veya kendisi haklı bir sebeple iş akdini feshettiğinde kıdem tazminatına hak kazanır. Kıdem tazminatı hesaplanırken işçinin son giydirilmiş brüt ücreti (çıplak ücrete ek olarak yol, yemek, ikramiye gibi düzenli ayni ve nakdi yardımların dahil edildiği tutar) esas alınır.

İşverenin İşçiye Sürekli Farklı ve Ağır İşler Vermesi Mobbing Sayılır mı? Yargıtay’ın Yaklaşımı yazımızı okumak için

Bunun yanı sıra, iş sözleşmesi feshedilirken kanunda öngörülen bildirim sürelerine uyulmaması halinde ihbar tazminatı (fesih bildirim süresine uymayan tarafın ödemekle yükümlü olduğu tazminat) gündeme gelir. İş Kanunu m. 17 uyarınca kıdem süresine göre belirlenen ihbar süreleri 2 hafta ile 8 hafta arasında değişiklik gösterir. İşveren, ihbar süresini tanımaksızın işçinin iş akdini feshederse, bu sürenin ücretini ihbar tazminatı olarak peşin ödemek zorundadır.

İşçilerin en sık karşılaştığı uyuşmazlık alanlarından bir diğeri ise haklı fesih (yasal haklı sebeplere dayanarak sözleşmenin derhal ve bildirimsiz sonlandırılması) hakkıdır. İş Kanunu m. 24 uyarınca işçi; ücretinin zamanında veya tam ödenmemesi, SGK primlerinin gerçek ücret üzerinden yatırılmaması, fazla mesai ücretlerinin ödenmemesi, işyerinde taciz veya mobbinge uğraması hallerinde iş sözleşmesini derhal feshederek kıdem tazminatını talep edebilir. İşçinin haklı nedenle fesihte bulunurken İş Kanunu m. 26 uyarınca öğrenme tarihinden itibaren 6 iş günü ve her halde fiilin gerçekleşmesinden itibaren 1 yıllık hak düşürücü süre içinde hareket etmesi şarttır.

İş hukuku uyuşmazlıklarında zorunlu arabuluculuk (dava açmadan önce arabulucuya başvurma yasal şartı) dava şartı olarak uygulanmaktadır. İşçi alacakları (kıdem, ihbar, fazla çalışma, ulusal bayram ve genel tatil ücretleri) veya işe iade talepli uyuşmazlıklarda mahkemeye gitmeden önce arabuluculuk sürecinin tamamlanması yasal bir gerekliliktir. Gaziantep Adliyesi Arabuluculuk Bürosu nezdinde yürütülen bu süreçte taraflar uzlaşamazsa, arabulucu tarafından son tutanak düzenlenir ve dava yolu açılır.

İş güvencesi kapsamında yer alan işçiler için işe iade davası (haksız feshedilen işçinin işe tekrar başlatılması talepli dava) hayati önem taşır. En az 30 işçi çalıştıran bir işyerinde, en az 6 aylık kıdemi olan ve belirsiz süreli iş sözleşmesiyle çalışan bir işçi, geçerli bir sebep olmaksızın işten çıkarıldığında işe iade davası açabilir. Fesih bildiriminin tebliğ edilmesinden itibaren 1 ay içinde arabulucuya başvurulmalı, anlaşma sağlanamaması durumunda son tutanaktan itibaren 2 hafta içinde Gaziantep İş Mahkemelerinde dava açılmalıdır.

İşçilik alacaklarında uygulanacak zamanaşımı süreleri de göz önünde bulundurulmalıdır. 7036 sayılı Kanun ile düzenlenen İş Kanunu Ek Madde 3 uyarınca kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık izin ücreti ve kötüniyet tazminatı alacaklarında 5 yıllık zamanaşımı süresi geçerlidir. Zamanaşımı süresi, iş sözleşmesinin sona erdiği tarihten itibaren işlemeye başlar.

İşverenlerin kimi durumlarda işçilere imzalatmaya çalıştığı ikale sözleşmesi (bozma sözleşmesi / tarafların karşılıklı anlaşmasıyla iş akdinin sonlandırılması) de yargı kararlarında titizlikle incelenmektedir. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’nin yerleşik içtihatlarına göre, ikale sözleşmesinin geçerli sayılabilmesi için işçiye “makul bir yarar” (örneğin ek tazminat ödemesi) sağlanmış olması ve işçinin serbest iradesinin bulunması şarttır. İşçinin baskı altında imzaladığı veya makul yarar sağlanmayan ikale sözleşmeleri mahkemelerce geçersiz kabul edilerek işçinin tazminat hakları korunmaktadır.

---

Gerçek Ücretin SGK’ya Eksik Bildirilmesi ve Haklı Fesih Dava Süreci

Olayın Özeti:
Gaziantep Organize Sanayi Bölgesi’nde bir tekstil fabrikasında 4 yıl boyunca makine operatörü olarak çalışan işçi M.K., aylık net 35.000 TL maaş almasına rağmen SGK primlerinin asgari ücret üzerinden yatırıldığını ve haftalık 15 saati bulan fazla çalışma ücretlerinin kendisine ödenmediğini tespit etmiştir. İşverenle yapılan şifahi görüşmelerden sonuç alamayan M.K., hukuki destek almak amacıyla Avukat Abdulkadir Akıllar Hukuk Bürosu’na başvurmuştur.

Hukuki Süreç ve Uygulanan Strateji:

1. Fesih İhtarnamesinin Keşidesi: İşçinin iş akdi, 4857 sayılı İş Kanunu m. 24/II-e bendinde yer alan “İşveren tarafından işçinin ücreti kanun hükümleri veya sözleşme şartlarına uygun olarak hesap edilmez veya ödenmezse” hükmüne dayanılarak Gaziantep Noterliği kanalıyla çekilen ihtarname ile haklı nedenle feshedilmiştir.
2. Zorunlu Arabuluculuk Başvurusu: Fesih sonrası kıdem tazminatı, fazla çalışma alacağı ve genel tatil ücretlerinin ödenmesi talebiyle Gaziantep Adliyesi Arabuluculuk Bürosuna başvuru yapılmıştır. Arabuluculuk görüşmelerinde işverenin düşük bir ödeme teklif etmesi üzerine anlaşmama tutanağı tutulmuştur.
3. Gaziantep İş Mahkemesinde Dava Açılması: Arabuluculuk son tutanağının düzenlendiği tarihten itibaren 2 haftalık hak düşürücü süre içerisinde Gaziantep İş Mahkemesi nezdinde dava açılmıştır. Dava dilekçesinde emsal ücret araştırması yapılması, banka kayıtları ve işyeri çalışanlarının tanıklıkları delil olarak sunulmuştur.

Yargılama ve Mahkeme Kararı:
Mahkemece yapılan yargılamada, Gaziantep Ticaret Odası ve ilgili meslek odalarından emsal ücret araştırması istenmiş; gelen yanıtlar M.K.’nin iddia ettiği ücret seviyesini doğrulamıştır. Ayrıca tanık beyanları ile fazla çalışma yaptığı ispatlanmıştır. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’nin yerleşik içtihatlarına paralel olarak:

“İşçinin sigorta primlerinin gerçek ücret üzerinden yatırılmaması, işçiye iş sözleşmesini haklı nedenle fesih imkanı verir. Bu durumda işçi kıdem tazminatına hak kazanır.” (Yargıtay 9. HD, E. 2021/4512, K. 2021/8920)

Gaziantep İş Mahkemesi, işçinin haklı fesih yaptığını kabul ederek M.K. lehine kıdem tazminatı, fazla mesai ücreti ve genel tatil alacaklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar vermiştir. Ayrıca SGK’ya durum bildirilerek eksik yatırılan primlerin işverenden tahsili yönünde işlem başlatılmıştır. 11 yıllık mesleki tecrübe ile yürütülen bu süreç, işçi haklarının eksiksiz teslim edilmesiyle sonuçlanmıştır.

---

Sıkça Sorulan Sorular

---

İletişim Bilgileri:
Avukat Abdulkadir Akıllar Hukuk Bürosu
Telefon: 0532 167 09 13 – Gaziantep
Web Sitesi: akillar.av.tr

Yasal Uyarı: Bu makale yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. İş hukuku alanındaki uyuşmazlıklarda hak kaybına uğramamak için uzman bir avukattan profesyonel destek almanız tavsiye edilir.

Kaynaklar:

• 4857 Sayılı İş Kanunu
• 7036 Sayılı İş Mahkemeleri Kanunu
• Yargıtay 9. Hukuk Dairesi Emsal Kararları
• Gaziantep Barosu İçtihat Deposu ve Mevzuat Bilgi Sistemi