Maluliyet Oranı Sıfır Olanların Manevi Tazminat Hakkı ve 18 Yaş Altı Çocukların Geçici İş Göremezlik Tazminatı Şartları
Trafik kazaları, iş kazaları veya üçüncü kişilerin haksız fiilleri neticesinde meydana gelen yaralanmalı olaylar, mağdurlar üzerinde hem maddi hem de manevi derin yaralar açmaktadır. Hukuk sistemimizde bu zararların tazmini amacıyla ikame edilen maddi ve manevi tazminat davalarında, maluliyet oranının (iş göremezlik/sakatlık derecesinin) tespiti büyük bir önem arz etmektedir. Bugüne kadar yargı pratiğinde sıklıkla tartışılan ve uygulamada tereddütlere yol açan iki temel mesele, Yargıtay 4. Hukuk Dairesi’nin 25.02.2026 tarihli, Esas: 2024/11195 ve Karar: 2026/2161 sayılı güncel ilamı ile netliğe kavuşmuştur. Söz konusu emsal karar, maluliyet oranı sıfır olan yaralıların manevi tazminat talep edip edemeyeceği ve 18 yaşından küçük çocukların geçici iş göremezlik tazminatına hak kazanma şartlarını kesin parametrelere bağlamıştır.
Yargıtay’ın bu güncel kararına göre, geçirdiği kaza neticesinde Adli Tıp Kurumu veya yetkili kurullar tarafından düzenlenen raporla maluliyet oranı %0 (sıfır) olarak belirlenen, yani kalıcı bir sakatlığı kalmayan bir kişi dahi yaşadığı elem, acı ve ızdırap sebebiyle manevi tazminat talep etme hakkına sahiptir. Kanun koyucu ve yüksek mahkeme, manevi tazminatı yalnızca uzuv kaybı veya kalıcı sakatlık şartına bağlamamış; kişinin kaza anında ve tedavi sürecinde çektiği psikolojik yıpranmayı da koruma altına almıştır. Öte yandan aynı kararda, kaza nedeniyle ağır bir bedensel zarara uğramayan veya maluliyeti oluşmayan kişilerin anne ve babalarının kendi adlarına manevi tazminat talep edemeyecekleri hüküm altına alınmıştır. Kararın bir diğer önemli ayağını ise çocukların ekonomik zararları oluşturmaktadır; fiilen çalıştığı somut delillerle ispatlanamadığı sürece, kaza tarihinde 18 yaşından küçük olan çocukların geçici iş göremezlik tazminatı (tedavi süresince mahrum kalınan kazanç) hakkı bulunmamaktadır.
Gaziantep yerelinde ve Türkiye genelinde açılan tazminat davalarında, yerel mahkemelerin ve bölge adliye mahkemelerinin bu emsal karara uygun yön çizmesi yasal bir zorunluluktur. Tazminat hukuku ve haksız fiil sorumluluğu, kapsamlı hesaplama teknikleri ve hak düşürücü süreler barındırdığından, hak arayan stresli vatandaşların mağduriyet yaşamaması adına dava süreçlerini uzman bir kadro ile yürütmesi önem taşımaktadır. Hak kaybına uğramamak ve tazminat kalemlerinin eksiksiz hesaplanmasını sağlamak için hukuki yardım alınmalıdır. Ofisimizin 11 yıllık mesleki tecrübe birikimi, bu tür karmaşık aktüeryal (tazminat hesaplama uzmanlığı) ve usul hukuku problemlerinin çözümünde vatandaşlarımıza rehberlik etmektedir.
Gaziantep 1. Asliye Hukuk ve Bölge Adliye Mahkemesi Süreci
Bu bölümde, Yargıtay 4. Hukuk Dairesi’nin incelemesine konu olan ve Gaziantep yargı mercilerinden geçerek şekillenen somut uyuşmazlığın hukuki analizi yapılacaktır.
1. Olayın Meydana Gelişi ve İlk Derece Mahkemesi Safhası
- Olay Tarihi ve Oluş Şekli: 27.01.2018 tarihinde haksız fiil niteliğindeki yaralanmalı bir trafik kazası meydana gelmiştir. Davalı sürücü hatalı şerit değiştirerek yaya konumundaki küçüğe çarpmış ve olay yerinden kaçmıştır.
- Açılan Dava ve Talepler: Davacılar vekili; kazada yaralanan çocuk için sürekli ve geçici iş göremezlik tazminatı, tedavi giderleri, yol ve bakıcı gideri ile okul masraflarını içeren maddi tazminatın yanı sıra çocuk için 250.000,00 TL, anne ve babanın her biri için ayrı ayrı 75.000,00 TL manevi tazminat talep etmiştir.
- İlk Derece Mahkemesi Yargılaması: Dava, Gaziantep 1. Asliye Hukuk Mahkemesi nezdinde görülmüştür. Mahkemece yapılan yargılamada Adli Tıp Kurumu’ndan alınan maluliyet raporunda davacının maluliyet oranı %0 (sıfır) olarak tespit edilmiştir.
- İlk Derece Mahkemesinin Kararı: Mahkeme, maluliyet %0 olsa da davacının kaza nedeniyle duyduğu elem ve acıyı gözeterek çocuk lehine 30.000,00 TL, anne ve babanın her biri için ise 10.000,00’ar TL manevi tazminata hükmetmiştir. Maddi tazminat olarak ise yalnızca ispatlanan 190,00 TL bakıcı gideri ve 200,00 TL yol giderini kabul etmiş, diğer talepleri reddetmiştir.
2. İstinaf İncelemesi ve Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi Kararı
- İstinaf Başvurusu: İlk derece mahkemesinin kararına karşı hem davacılar vekili hem de davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
- Gaziantep BAM 17. Hukuk Dairesi İncelemesi: Bölge Adliye Mahkemesi, kaza tarihinde mağdur çocuğun 18 yaşından küçük olmasını gerekçe göstererek, fiilen çalıştığı da ispatlanamadığı için geçici iş göremezlik tazminatı alamayacağına hükmetmiştir.
- Anne ve Babanın Manevi Tazminatının Reddi: İstinaf dairesi, çocukta kalıcı bir sakatlık (sürekli maluliyet) oluşmadığını ve anne-baba açısından bakım/yükümlülük üstlenilmesini gerektirecek derecede “ağır bedensel zarar” bulunmadığını belirterek, yerel mahkemenin anne ve baba lehine verdiği manevi tazminat kararlarını tamamen kaldırmış ve anne-babanın manevi tazminat taleplerinin reddine karar vermiştir. Çocuk lehine verilen 30.000,00 TL manevi tazminat ise onanmıştır.
3. Temyiz Aşaması ve Yargıtay’ın Nihai Hükmü
- Kesinlik Sınırı İncelemesi (HMK m. 362): Bölge Adliye Mahkemesi, reddedilen tazminat miktarları kaza ve karar tarihi itibarıyla temyiz kesinlik sınırının (378.290,00 TL) altında kaldığı gerekçesiyle anne ve babanın temyiz istemini ek karar ile reddetmiştir. Yargıtay bu usuli reddi, ihtiyari dava arkadaşı olan anne ve baba yönünden hukuka uygun bulmuştur.
- Esas Yönünden Onama: Kararı temyiz etme hakkı bulunan mağdur çocuk vekilinin itirazlarını inceleyen Yargıtay 4. Hukuk Dairesi; Adli Tıp Kurumu raporunun usule uygun olduğunu, maluliyet oranı %0 olan mağdur çocuk lehine hükmedilen 30.000,00 TL manevi tazminat miktarının hakkaniyete uygun ve yerinde olduğunu beyan etmiştir.
- Yüksek mahkeme, çocukların fiilen çalıştığı kanıtlanmadıkça 18 yaş altı dönem için geçici iş göremezlik tazminatına hak kazanamayacağı yönündeki istinaf gerekçesini hukuka uygun bularak Bölge Adliye Mahkemesi kararını 25.02.2026 tarihinde oy birliğiyle onamıştır.
Yetkisiz İş Mahkemesinde Dava Açılmışsa Dava Şartlarını İnceleyebilmesi İçin Görevli Ve Yetkili Olması Gerekir yazımızı okumak için
Yargıtay Kıstası: Bir kazada mağdurun kalıcı engelinin kalmaması (maluliyetin sıfır çıkması), onun manevi olarak yıpranmadığı anlamına gelmez; mağdur bizzat manevi tazminat alabilir. Ancak üçüncü derece yakınların veya anne-babanın manevi tazminata hak kazanabilmesi için mağdurda ağır bedensel bir hasarın yahut sürekli maluliyetin doğmuş olması esastır.
Sıkça Sorulan Sorular
Kazada kalıcı sakatlığım oluşmadıysa (%0 maluliyet) hiçbir şekilde manevi tazminat alamaz mıyım?
Hayır, alabilirsiniz. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi’nin bu güncel kararı ile açıkça teyit edildiği üzere, maluliyet oranı sıfır olan bir kişi de kaza nedeniyle fiziki acı, korku ve tedavi süresince ruhsal ızdırap çektiği için kendi adına manevi tazminat talep etme hakkına sahiptir. Sakatlık oranının olmaması sadece maddi tazminat kalemlerini (sürekli iş göremezlik gibi) etkiler.
18 yaşından küçük çocuğum kaza geçirdi, tedavi süresi için geçici iş göremezlik tazminatı alabilir miyiz?
Kural olarak hayır. Yargıtay yerleşik içtihatlarında, kaza tarihinde 18 yaşından küçük olan çocukların fiilen bir işyerinde çalışarak gelir elde ettiği somut ve yasal delillerle ispatlanamadığı müddetçe, geçici iş göremezlik tazminatına hak kazanamayacakları hüküm altına alınmıştır. Çocukların bu süreçteki mahrumiyeti ancak ispatlanabiliyor ise okul, ekstra bakım veya tedavi masrafları altında maddi tazminata konu edilebilir.
Bir kazada yaralanan çocuğum için anne ve baba olarak biz de manevi tazminat davası açabilir miyiz?
Açabilirsiniz ancak kabul edilmesi belirli bir şart dairesindedir. Türk Borçlar Kanunu ve Yargıtay içtihatlarına göre, bir kazada doğrudan zarar gören kişinin yakınlarının (anne, baba, eş, çocuk) manevi tazminata hak kazanabilmesi için, kaza neticesinde mağdurda uzuv kaybı, bitkisel hayat veya çok ağır bedensel zarar gibi kalıcı bir maluliyetin meydana gelmiş olması gerekir. Eğer çocukta kalıcı bir maluliyet oluşmamışsa, anne ve babanın açtığı manevi tazminat talepleri reddedilecektir.
Gaziantep’te açılacak bir tazminat davasında yetkili ve görevli mahkeme hangisidir?
Haksız fiillerden, trafik veya iş kazalarından kaynaklanan tazminat davalarında genel görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemesi’dir. Ancak uyuşmazlık bir iş kazasından kaynaklanıyorsa görevli mahkeme İş Mahkemesi olacaktır. Yetki açısından ise davanın, kazanın meydana geldiği yer mahkemesinde, zarar görenin yerleşim yeri mahkemesinde veya davalının ikametgahının bulunduğu yer mahkemesinde (Örneğin Gaziantep Adliyesi mahkemelerinde) açılması mümkündür.
İletişim ve Hukuki Danışmanlık
Tazminat hukuku; hak düşürücü süreler, kusur oranları, maluliyet tespiti için Adli Tıp Kurumu süreçleri ve karmaşık aktüeryal hesaplamalar içeren, hatayı kabul etmeyen teknik bir alandır. Gaziantep’te yerel mahkemeler ve Bölge Adliye Mahkemesi nezdindeki dosyalarınızda hak kaybına uğramamak adına profesyonel hukuki destek almanız elzemdir.
Avukat Abdulkadir Akıllar Hukuk Bürosu
Telefon: 0532 167 09 13
Adres: Gaziantep
Web: akillar.av.tr
Yasal Uyarı: Bu makale yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. İş hukuku, tazminat hukuku ve haksız fiil sorumluluğu alanındaki uyuşmazlıklarda hak kaybına uğramamak ve hatalı işlemlerle mağdur olmamak için uzman bir avukattan profesyonel destek almanız tavsiye edilir.
Hukuki Kaynaklar
- 4857 Sayılı İş Kanunu ve İlgili Mevzuat
- 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu (Haksız Fiil Sorumluluğu hükümleri)
- Yargıtay 4. Hukuk Dairesi’nin 25.02.2026 Tarihli, E. 2024/11195, K. 2026/2161 Sayılı İlamı
- Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi’nin Kararları
Aklınıza takılan tüm soruları sorabilirsiniz. Yorum yapmaktan çekinmeyin.