Çalışma hayatında, İş Hukuku kurallarının dışında işyerinde oluşan ve her işyerine özel değişen kurallar bulunmaktadır. Bu kurallar, bazen İş Kanununa uygun olduğu gibi bazıları ise tamamen işverenin hukuka aykırı talimatları neticesinde oluşmuş kurallardır. Uygulamada ise en çok bilinenlerden birisi de çalışma hayatına yerleşmiş ve tamamen yanlış olan beyaz yaka-mavi yaka ayrımıdır.
Genelde üretim yapan fabrikalarda rastlanan,daha çok idari ve araştırma geliştirme işlerinde faaliyet gösteren ve beden gücüne oranla yüksek teknolojik eğitim zihin ve beyin gücüne dayalı işlerde çalışanlara beyaz yaka, mal veya hizmet üretimi yapan bir işletmede, arazide, sahada veya üretim tezgahı başında birebir emek sarf eden ve zihin gücüne oranla daha fazla beden gücüne dayalı işlerde çalışanlar, mavi yakalı işçiler olarak bilinmektedir.
Bu ayrımın en önemli sonuçları ise beyaz yakalı çalışanlar, fazla çalışma ve bayramlarda ve tatillerde çalışmış olsa da fazla çalışma ücreti, bayram ve genel tatil ücreti almaması veya beyaz yakalı çalışanların, mavi yakalı çalışanlara göre daha az oranda fazla çalışma ve genel tatil ücreti almasıdır. (Basit olarak anlatmak istersek, beyaz yakalılar yüksek maaş aldığından dolayı fazla çalışma yaptıklarında, bayram ve genel tatillerde çalıştıklarında, bu fazla çalışmaların ve tatillerin ücretlerini alma haklarına Kanunen sahiptirler.
Çalışanların yüksek maaş alması bu duruma engel değildir. Beyaz yakalı yüksek maaş alan işçilerin, İş sözleşmesinde fazla çalışma ücreti maaşın içindedir ibaresi var ise çalışanın, yıllık 270 saatten fazla çalışmaları ücret dahilinde olacaktır.) Çalışma hayatına tamamen yerleşmiş olan mavi yaka-beyaz yaka uygulaması, İş Hukukun kurallarıyla hiçbir şekilde alakası yoktur. İş ve diğer Kanunlarda mavi yaka-beyaz yaka ayrımından hiçbir şekilde bahsedilmediği gibi bu tarz uygulamanın ise İş Kanunun 5. Maddesine aykırılık da teşkil etmektedir. Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin en son kararlarında da belirtilen mavi yaka-beyaz yaka ayrımının uygulamadan kaynaklandığını ve İş Hukukunda bu tarz ayrımın söz konusu olmayacağını özellikle belirtmiştir.
Beyaz yaka şeklinde çalışan işçilerin, fazla çalışma ücreti ve ulusal bayram ve genel tatil çalışma ücreti alacakları açısından diğer çalışanların tabi olduğu 4857 sayılı İş Kanununda yer alan tüm hukuksal düzenlemelerden yararlanacağı ve bu Kanundaki mevzuata göre alacakların değerlendirileceği belirtilmiştir.
Bu konu hakkında benzer makaleler için tıklayın
