İşçinin İşyerinde Kamera Kayıtlarıyla Takip Edilerek İşten Çıkarılması Hukuka Uygun mudur? Yargıtay’ın Yaklaşımı

İşyerinde Kamera İzleme Sistemlerinin Kişisel Veriler ve Haklı Fesih Açısından Hukuki Analizi

Modern çalışma hayatında işverenlerin işyerinde güvenlik ve düzeni sağlamak amacıyla kamera takip sistemlerine başvurması son derece yaygın bir uygulamadır. Ancak bu sistemlerin kullanılması, işçinin anayasal güvence altındaki özel hayatın gizliliği, kişisel verilerin korunması ve temel hak ve özgürlükleri ile doğrudan temas halindedir. İşverenlerin yönetim hakkı çerçevesinde kamera ile izleme yapması sınırsız bir yetki sunmaz. Gaziantep İş Hukuku alanında edindiğimiz 11 yıllık mesleki tecrübe ve iş mahkemelerindeki saha deneyimlerimiz göstermektedir ki, kamera kayıtlarına dayanılarak yapılan işten çıkarmaların birçoğunda hukuka aykırı delil kullanımı ve kişisel verilerin ihlali nedeniyle işçiler lehine sonuçlar doğmaktadır.

İşverenin işçiyi kamera ile izleyerek iş akdini feshetmesi (iş sözleşmesini sona erdirmesi) durumunda ilk olarak göz önünde bulundurulması gereken düzenlemeler, 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK), Anayasa’nın 20. maddesi ve 4857 sayılı İş Kanunu’dur. Kamera ile izleme faaliyeti, kişisel verilerin işlenmesi niteliğinde olduğundan, işverenin öncelikle işçiye aydınlatma yükümlülüğü (veri sorumlusunun kişisel verilerin işlenme amacı ve detayları hakkında ilgili kişiyi bilgilendirmesi) kapsamlı bir şekilde ifa edilmiş olmalıdır. İşçiye haber verilmeksizin, gizli kameralarla veya kişisel yaşam alanlarında (soyunma odaları, tuvaletler, dinlenme alanları, emzirme odaları gibi) izleme yapılması açıkça hukuka aykırıdır. Gizli kamera ile elde edilen görüntüler hukuka aykırı delil (mevzuata ve anayasaya aykırı şekilde elde edilmiş kanıt) teşkil eder ve yargılamada karara esas alınamaz.

İşyerinde güvenlik kamera sistemlerinin kurulabilmesi ve bu kayıtların bir fesih gerekçesi yapılabilmesi için meşru amaç, orantılılık ve şeffaflık ilkelerine riayet edilmelidir. İşveren, yalnızca belirli alanlarda güvenlik ve iş güvenliğini sağlama amacıyla izleme yapabilir; işçinin performansını anlık olarak takip etmek, sürekli üzerinde baskı oluşturmak veya özel anlarını izlemek amacıyla izleme yapamaz. İşçiye kamera kaydı yapıldığına dair açık ve net bir bilgilendirme yazılı olarak yapılmamışsa, bu görüntülere dayanarak 4857 sayılı İş Kanunu’nun 25. maddesi uyarınca yapılan haklı nedenle fesihler veya dürüstlük kuralına aykırı feshin neticesi olan geçersiz fesihler mahkemelerce iptal edilmektedir.

Hukuka aykırı şekilde kamera takibi yapılarak işten çıkarılan bir işçi, feshin tebliğ edildiği tarihten itibaren 1 ay içerisinde işe iade talebiyle zorunlu arabuluculuk (dava açılmadan önce arabulucu nezdinde anlaşma aranması şartı) sürecini başlatmalıdır. Gaziantep Adliyesi Arabuluculuk Bürosu nezdinde yürütülecek görüşmelerde anlaşma sağlanamaması halinde, 2 hafta içinde yetkili Gaziantep İş Mahkemesi nezdinde işe iade davası (iş akdinin haksız veya geçersiz feshedilmesi durumunda işçinin işe tekrar başlatılmasını amaçlayan dava) açılabilir. Mahkeme feshin geçersizliğine karar verirse, işçinin işe başlatılmasına, aksi takdirde en az 4 ay, en çok 8 ay tutarında işe başlatmama tazminatına ve en çok 4 aylık boşta geçen süre ücretine hükmedilir.

İşverenin kamera kayıtlarını fesih delili olarak sunabilmesi için uyması gereken temel kriterler şu şekildedir:

• Kamera sisteminin varlığı ve izleme yapıldığı hususunda işçiye yazılı aydınlatma metni veya açık rıza belgesi imzalatılmış olmalıdır.
• Kameraların yerleştirildiği konum, doğrudan işçinin kişisel mahremiyet alanlarını hedef almamalıdır.
• İzleme faaliyeti işyerinin genel güvenliği, hırsızlığın önlenmesi veya iş sağlığı ve güvenliği gibi ölçülü ve meşru bir amaca dayanmalıdır.
• Elde edilen kamera verileri yalnızca belirtilen amaç doğrultusunda saklanmalı ve yetkisiz kişilerin erişimine kapatılmalıdır.
• Kamera kayıtları, işçinin savunması alınmadan veya somut olayla orantısız şekilde doğrudan fesih gerekçesi yapılmamalıdır.

İşçinin kamera görüntüleri doğrultusunda haklı nedenle işten çıkarıldığı iddiasıyla karşı karşıya kalması halinde, işverenin 4857 sayılı İş Kanunu’nun 26. maddesinde düzenlenen hak düşürücü sürelere uyması gerekir. İşveren, haklı fesih sebebini öğrendiği günden itibaren 6 iş günü içinde ve her halde fiilin gerçekleştiği tarihten itibaren 1 yıl içinde fesih yetkisini kullanmalıdır. Bu sürelerin geçirilmesinden sonra kamera kayıtlarına dayanılarak yapılan fesihler usul yönünden haksız fesih haline gelir ve işçi kıdem tazminatı ile ihbar tazminatına hak kazanır.

İş Kazası Sonrası İşçinin İşten Çıkarılması Hukuka Uygun mudur? yazımızı okumak için

İşverenin hukuka aykırı şekilde gizli kamera ile takip yapması yalnızca iş hukuku boyutunda değil, Türk Ceza Kanunu bakımından da suç teşkil eder. TCK m. 134 uyarınca özel hayatın gizliliğini ihlal eden, TCK m. 135 uyarınca hukuka aykırı olarak kişisel verileri kaydeden işveren veya ilgililer hakkında hapis cezası yaptırımı söz konusu olabilir. Ayrıca işçi, kişilik haklarının saldırıya uğraması nedeniyle Türk Borçlar Kanunu çerçevesinde manevi tazminat davası açma hakkına sahiptir. Yaşanan bu karmaşık hukuki süreçlerde mağduriyetlerin önüne geçmek adına uzman bir avukattan profesyonel danışmanlık alınması büyük önem taşır.

Gizli Kamera Kayıtlarıyla Fesih Yapılan İşçinin İşe İade ve Tazminat Davası

Dava Konusu: İşyerine sonradan gizlice yerleştirilen kamera kayıtlarına dayanılarak iş akdi feshedilen işçinin feshin geçersizliğinin tespiti, işe iade, boşta geçen süre ücreti ve kıdem tazminatı talebi.

Olayın Özeti: Davacı işçi (Mehmet Bey), Gaziantep Organize Sanayi Bölgesi’nde yer alan bir lojistik firmasında 5 yıl 2 ay süreyle depo görevlisi olarak çalışmıştır. İşveren, depoda meydana gelen bazı malzeme eksikliklerini gerekçe göstererek dinlenme alanına yakın bir noktaya işçilerin bilgisi ve yazılı onayı olmaksızın gizli güvenlik kamerası yerleştirmiştir. Kamera görüntülerinde davacı işçinin mesai saatleri içerisinde dinlenme alanında uzun süre oturduğu ve cep telefonuyla ilgilendiği tespit edilmiştir. İşveren, bu kayıtları gerekçe göstererek davacının doğruluk ve bağlılığa uymayan davranışlarda bulunduğunu (İş Kanunu m. 25/II-e) iddia etmiş ve iş akdini tazminatsız olarak feshetmiştir.

Davacı işçi, kendisine kamera kaydı yapılacağına dair hiçbir bilgilendirme yapılmadığını, dinlenme süresini kullandığını ve gizli kamera kayıtlarının hukuka aykırı olduğunu belirterek tarafımıza başvurmuştur. Yasal süresi içerisinde yapılan arabuluculuk görüşmelerinde tarafların anlaşamaması üzerine Gaziantep İş Mahkemesi nezdinde feshin geçersizliği ve işe iade davası açılmıştır.

Hukuki Değerlendirme ve Yargıtay Yaklaşımı:
Davalı işveren yargılama aşamasında, depodaki mal güvenliğini korumak amacıyla kamera kurulduğunu, görüntülerin gerçeği yansıttığını ve işçinin mesai saatlerini ihlal ettiğinin kamera kayıtlarıyla sabit olduğunu savunmuştur.

Gaziantep İş Mahkemesi tarafından yürütülen yargılamada, KVKK mevzuatı, Anayasa Mahkemesi’nin bireysel başvuru kararları ve Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’nin yerleşik emsal kararları doğrultusunda şu hususlar değerlendirilmiştir:

• İşçiye kamera takip sistemleri hakkında önceden yazılı bilgilendirme yapılmadığı ve aydınlatma yükümlülüğünün yerine getirilmediği sabittir.
• İşçinin gizlice takip edilmesi suretiyle elde edilen kamera görüntüleri, Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 189/2 uyarınca hukuka aykırı delil niteliğindedir ve mahkemece karara esas alınamaz.
• İşverenin yönetim hakkı, işçinin özel hayatının gizliliğini ve kişilik haklarını ihlal edecek şekilde gizli izleme yapılmasına imkan vermez.

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’nin benzer bir uyuşmazlığa dair yerleşik kararında şu ilkelere yer verilmiştir:

“İşçinin haberi olmaksızın ve aydınlatma yükümlülüğü yerine getirilmeden gizli kamera ile izlenmesi neticesinde elde edilen veriler hukuka aykırı delil niteliğindedir. Hukuka aykırı delillere dayanılarak yapılan fesih geçersiz olup, feshin haklı veya geçerli nedene dayandığı kanıtlanamamıştır.”

Sonuç: Gaziantep İş Mahkemesi, gizli kamera kayıtlarının hukuka aykırı delil olduğuna ve karara esas alınamayacağına hükmetmiştir. Feshin geçersizliğine ve davacı işçinin işe iadesine, işe başlatılmaması halinde 5 aylık ücreti tutarında işe başlatmama tazminatına ve 4 aya kadar boşta geçen süre ücretinin ödenmesine karar vermiştir. Ayrıca feshin geçersizliği nedeniyle işçinin hak kazandığı kıdem ve ihbar tazminatları da güvence altına alınmıştır.

Sıkça Sorulan Sorular

---

İletişim Bilgileri:
Avukat Abdulkadir Akıllar Hukuk Bürosu
Telefon: 0532 167 09 13

Yasal Uyarı: Bu makale yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. İş hukuku alanındaki uyuşmazlıklarda hak kaybına uğramamak için uzman bir avukattan profesyonel destek almanız tavsiye edilir.

Kaynaklar:

• 4857 Sayılı İş Kanunu
• 6698 Sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK)
• Yargıtay 9. Hukuk Dairesi Emsal Kararları
• 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK m. 189)
• Türk Ceza Kanunu (TCK m. 134, 135)