İşverenin işçinin maaşını gerçek ücret üzerinden SGK’ya bildirmemesi, primleri eksik yatırması veya sigorta primine esas kazancı düşük göstermesi uygulamada en sık karşılaşılan iş hukuku ihlallerinden biridir.

Yargıtay’ın yerleşik uygulamasına göre bu durum yalnızca bir “SGK aykırılığı” değildir. Aynı zamanda işçinin sosyal güvenlik hakkına doğrudan müdahale niteliğindedir ve işçiye haklı nedenle fesih hakkı verir. İşçi bu nedenle iş sözleşmesini feshederse kıdem tazminatına hak kazanabilir.

1. SGK Primlerinin Eksik Yatırılması Haklı Fesih Sebebidir

Yargıtay, yalnızca sigorta priminin hiç yatırılmamasını değil; eksik yatırılmasını veya düşük ücret üzerinden bildirilmesini de işçi açısından haklı fesih nedeni kabul etmektedir.

📌 Yargıtay 9. Hukuk Dairesi

Esas No: 2015/27995
Karar No: 2019/48
Karar Tarihi: 07.01.2019

Kararda açıkça şu tespit yapılmıştır:

“Sigorta primlerinin hiç yatırılmaması, eksik yatırılması veya düşük ücretten yatırılması hallerinde işçinin haklı fesih imkânı vardır.”

Aynı kararda Yargıtay, fazla mesai ücretlerinin ödenmemesi ve buna bağlı SGK primlerinin eksik yatırılması nedeniyle işçinin yaptığı feshin haklı fesih olduğunu kabul etmiş; kıdem tazminatının ödenmesi gerektiğini belirtmiştir.

---

2. Gerçek Ücretin SGK’ya Bildirilmemesi de Haklı Fesih Sebebidir

Bazı işverenler maaşın bir kısmını banka üzerinden, kalan kısmını ise elden ödeyerek SGK primlerini düşük göstermektedir.

Yargıtay’a göre bu uygulama da açık şekilde hukuka aykırıdır.

📌 Yargıtay 9. Hukuk Dairesi

Esas No: 2015/27966
Karar No: 2019/74
Karar Tarihi: 07.01.2019

Yargıtay bu kararında;

• İşçinin gerçek ücretinin SGK’ya eksik bildirilmesini,
• Sosyal güvenlik haklarını zedeleyen ağır bir ihlal olarak değerlendirmiş,
• İşçinin bu nedenle yaptığı feshin haklı fesih olduğunu kabul etmiştir.

Kararda ayrıca haklı nedenle fesheden işçinin kıdem tazminatı talep edebileceği vurgulanmıştır.

---

3. Yargıtay’a Göre Sosyal Güvenlik Hakkı Koruma Altındadır

Yargıtay kararlarında dikkat çeken nokta şudur:

Sorun yalnızca “maaşın eksik gösterilmesi” değildir.
Eksik prim yatırılması;

• emeklilik maaşını,
• emeklilik gün hesabını,
• işsizlik maaşını,
• sağlık haklarını,
• ileride alınacak kıdem ve tazminat hesaplarını

doğrudan etkilemektedir.

Bu nedenle Yargıtay, SGK primlerinin eksik yatırılmasını iş ilişkisindeki güven temelini bozan ağır bir ihlal olarak değerlendirmektedir.

---

4. İşçi Bu Durumda Ne Yapabilir?

SGK primlerinin eksik yatırıldığını düşünen işçi;

• hizmet dökümü,
• banka kayıtları,
• bordrolar,
• tanık anlatımları,
• WhatsApp yazışmaları,
• gerçek maaşı gösteren şirket içi kayıtlar

ile durumu ispatlayabilir.

İşçi ayrıca;

• haklı nedenle fesih,
• kıdem tazminatı,
• eksik işçilik alacakları,
• hizmet tespiti davası

gibi hukuki yollara başvurabilir.

---

Sonuç

SGK primlerinin eksik yatırılması basit bir muhasebe hatası olarak değerlendirilemez. Yargıtay’ın yerleşik kararlarına göre;

• primlerin hiç yatırılmaması,
• eksik yatırılması,
• gerçek ücret yerine düşük ücret bildirilmesi

işçiye haklı nedenle fesih hakkı verebilir ve işçi kıdem tazminatına hak kazanabilir.

Özellikle son yıllarda Yargıtay, sosyal güvenlik hakkını daha güçlü koruyan bir yaklaşım benimsemekte ve işverenin SGK yükümlülüklerine aykırı davranışlarını ağır ihlal olarak değerlendirmektedir.

makale güzel ancak yeterli değil içine en az 3 adet yargıtay kararı ekle.

SGK Priminin Eksik Yatırılması İşçiye Haklı Fesih Hakkı Verir Mi?

İşverenin işçiyi sigortasız çalıştırması kadar, işçinin gerçek ücretini SGK’ya eksik bildirmesi de iş hukukunda ciddi sonuçlar doğurmaktadır. Uygulamada birçok işveren maaşın bir kısmını bankadan, kalan kısmını elden ödemekte; SGK primlerini ise düşük ücret üzerinden yatırmaktadır.

Bu durum yalnızca idari para cezasını gerektiren teknik bir SGK ihlali değildir. Aynı zamanda işçinin geleceğini, emekliliğini, işsizlik maaşını ve sosyal güvenlik haklarını doğrudan etkileyen ağır bir hak ihlalidir.

Yargıtay’ın yerleşik uygulamasına göre;

• SGK primlerinin hiç yatırılmaması,
• eksik yatırılması,
• gerçek ücret yerine düşük ücret bildirilmesi

işçiye haklı nedenle fesih hakkı verebilir.

---

1. Yargıtay’a Göre SGK Primlerinin Eksik Yatırılması Haklı Fesih Sebebidir

4857 sayılı İş Kanunu’nun 24/II maddesi kapsamında işverenin işçiye karşı doğruluk ve bağlılığa aykırı davranışları işçiye haklı fesih hakkı verir.

Yargıtay, SGK primlerinin eksik yatırılmasını da bu kapsamda değerlendirmektedir.

📌 Yargıtay 9. Hukuk Dairesi

Esas No: 2015/27995
Karar No: 2019/48
Karar Tarihi: 07.01.2019

Kararda açıkça şu ifadeye yer verilmiştir:

“Sigorta primlerinin hiç yatırılmaması, eksik yatırılması veya düşük ücretten yatırılması işçi açısından haklı fesih nedenidir.”

Dosyada işçinin fazla mesai ücretlerinin eksik ödendiği ve SGK primlerinin gerçek ücret üzerinden yatırılmadığı anlaşılmış; Yargıtay işçinin feshi haklı kabul ederek kıdem tazminatına hak kazandığına hükmetmiştir.

Bu karar önemli çünkü Yargıtay burada sadece “sigortasız çalıştırma”yı değil, düşük prime esas kazanç bildirimini de açık şekilde haklı fesih sebebi saymaktadır.

---

2. Gerçek Ücretin Düşük Gösterilmesi de Haklı Fesih Nedenidir

Uygulamada en yaygın yöntemlerden biri işçinin maaşının asgari ücret kısmının SGK’ya bildirilmesi, kalan kısmın ise elden ödenmesidir.

Yargıtay bu konuda oldukça nettir.

📌 Yargıtay 9. Hukuk Dairesi

Esas No: 2015/27966
Karar No: 2019/74
Karar Tarihi: 07.01.2019

Bu kararda Yargıtay;

• işçinin gerçek ücretinin SGK’ya eksik bildirildiğini,
• sosyal güvenlik haklarının zarar gördüğünü,
• işverenin sadakat ve dürüstlük yükümlülüğüne aykırı davrandığını

belirtmiş ve işçinin feshi haklı kabul edilmiştir.

Kararda özellikle şu yaklaşım dikkat çekmektedir:

İşverenin SGK’ya düşük ücret bildirmesi yalnızca devlet aleyhine değil, doğrudan işçi aleyhine sonuç doğurmaktadır. Çünkü;

• emekli maaşı,
• emeklilik primi,
• iş göremezlik ödeneği,
• işsizlik maaşı,
• ileride hesaplanacak kıdem ve ihbar tazminatı

eksik bildirilen ücret nedeniyle düşmektedir.

Yargıtay artık bu meseleyi “teknik SGK aykırılığı” değil, işçinin temel haklarına müdahale olarak görmektedir.

---

3. SGK Primlerinin Eksik Yatırılması Güven İlişkisini Bozar

İş ilişkisinin temelinde güven vardır. İşverenin işçinin ücretini gerçekte olduğundan düşük göstermesi, Yargıtay’a göre iş ilişkisini çekilmez hale getirebilir.

📌 Yargıtay 22. Hukuk Dairesi

Esas No: 2013/16830
Karar No: 2014/22920
Karar Tarihi: 08.09.2014

Yargıtay bu kararında;

• işçinin sigorta primlerinin gerçek ücret üzerinden yatırılmamasının,
• işçinin sosyal güvenlik haklarını olumsuz etkilediğini,
• işçi bakımından haklı fesih nedeni oluşturduğunu

açık şekilde belirtmiştir.

Kararda ayrıca işverenin SGK yükümlülüklerini eksik yerine getirmesinin işçiden iş ilişkisini sürdürmesinin beklenemeyeceği bir durum oluşturduğu vurgulanmıştır.

Bu yaklaşım özellikle önemlidir. Çünkü bazı işverenler:

“Maaşını tam ödüyorum, sadece SGK düşük yatıyor”

savunması yapmaktadır.

Ancak Yargıtay’a göre mesele yalnızca bugün ödenen maaş değildir. İşçinin gelecekteki sosyal güvenlik hakları da korunmaktadır.

---

4. Fazla Mesainin SGK’ya Yansıtılmaması da Sorun Oluşturabilir

Birçok işyerinde fazla mesai ücretleri bordro dışı bırakılmakta veya hiç SGK’ya yansıtılmamaktadır.

Yargıtay bu durumda da işçinin haklı fesih hakkı olabileceğini kabul etmektedir.

📌 Yargıtay 9. Hukuk Dairesi

Esas No: 2016/12632
Karar No: 2020/1724
Karar Tarihi: 10.02.2020

Bu kararda Yargıtay;

• düzenli fazla mesai ödemelerinin ücret niteliğinde olduğunu,
• SGK primine esas kazanç hesabında dikkate alınması gerektiğini,
• eksik bildirimin işçi açısından hak kaybı oluşturduğunu

vurgulamıştır.

Özellikle uzun yıllar çalışan işçiler açısından bu durum emeklilikte ciddi maaş farkları doğurmaktadır.

---

5. İşçi Bu Durumu Nasıl İspatlayabilir?

Uygulamada işverenler çoğu zaman gerçek maaşı gizlemeye çalışmaktadır. Ancak iş hukukunda ispat yalnızca yazılı belgeyle sınırlı değildir.

İşçi;

• banka kayıtları,
• maaş bordroları,
• SGK hizmet dökümü,
• tanık anlatımları,
• şirket içi yazışmalar,
• WhatsApp mesajları,
• elden ödeme kayıtları,
• muhasebe belgeleri

ile gerçek ücretini ve eksik SGK bildirimini ispatlayabilir.

Özellikle aynı işyerinde çalışan tanıkların beyanları uygulamada oldukça önemlidir.

---

6. İşçi Hangi Hakları Talep Edebilir?

SGK primlerinin eksik yatırılması halinde işçi;

• haklı nedenle fesih,
• kıdem tazminatı,
• eksik işçilik alacakları,
• hizmet tespiti,
• SGK’ya şikayet,
• eksik prime ilişkin dava

gibi hukuki yollara başvurabilir.

Burada kritik hata şudur:

Bazı işçiler yalnızca SGK’ya şikayet edip çalışmaya devam etmektedir. Ancak süreç doğru yönetilmezse ileride haklı fesih tartışmaları doğabilir. Bu nedenle özellikle fesih süreci stratejik şekilde yürütülmelidir.

---

Sonuç

Yargıtay’ın yerleşik kararlarına göre;

• SGK primlerinin eksik yatırılması,
• gerçek ücretin düşük gösterilmesi,
• fazla mesailerin prime yansıtılmaması

işçi açısından haklı fesih sebebi oluşturabilir.

Özellikle son yıllarda Yargıtay, sosyal güvenlik hakkını daha güçlü koruyan bir yaklaşım benimsemekte ve işverenin SGK yükümlülüklerine aykırı davranışlarını iş ilişkisini zedeleyen ağır ihlaller arasında değerlendirmektedir.

Bu nedenle işverenlerin “nasıl olsa maaşı ödüyorum” yaklaşımı ciddi hukuki risk taşımaktadır. Çünkü mesele yalnızca bugünkü maaş değil; işçinin geleceği, emekliliği ve sosyal güvenlik hakkıdır.

Sıkça Sorulan Sorular