Kıdem Tazminatı Nedir? Nasıl Hesaplanır?

Kıdem Tazminatı Nedir?

Kıdem tazminatı, çalışanın 4857 sayılı iş kanunu gereği en az 1 yıl süreyle çalıştığı iş yerinden belirli şartlar kapsamında işten ayrılması veya işveren tarafından işine son verilmesi durumunda ödenmesi gereken tazminattır. Kıdem tazminatı çalışan işçinin çalıştığı yıllar boyunca emeğinin karşılığını almasını sağlayan bir sistemdir.

Kıdem Tazminatı Nasıl Alınır?

Çalışanın iş sözleşmesinin feshedilme sebebine göre kıdem tazminatı alıp alamayacağına karar verilir. Kıdem tazminatı alabilmek için gereken şartları yerine getirmiş olmak ve işten ayrılma sebebi olarak ahlak ve iyi niyet kurallarını ihlal etmemiş olmak gerekir. Kıdem tazminatı alabilmek için işçi 1 yıllık çalışma süresini doldurmuş olmak zorundadır. 1 yılını doldurmamış işçiler her ne sebepten işten ayrılıyor olursa olsun kıdem tazminatı alamaz.

Çalıştığınız kurumda haksız bir şekilde işten çıkarılıp kıdem tazminatınızı alamamanız durumunda bir avukat ile işçi mahkemesine başvurarak alacaklarınızı tahsil etme yoluna gidebilirsiniz. Bu noktada hakkınız olan tazminatı belgeleyecek nitelikte sigorta giriş ve çıkışınız baz alınır, maaş bordronuza bakılarak tüm deliller ışığında süreç tamamlanır. İşçi mahkemeleri genellikle işçi lehine kararlar almaktadır. Tecrübeli bir avukat ile süreci yönetmeniz çok önemlidir.

Kıdem Tazminatı Tavanı *2022

Kıdem tazminatı tavanı 2021 yılı için Hazine ve Maliye Bakanlığının yayınlamış olduğu genelge ile belirlenmiştir. İşbu genelgeye göre kıdem tazminatı tavanı 01.07.2022-30.06.2022 tarihleri arasında 15.371,40. TL olacaktır. Belirlenen bu miktarlar her yıl altı aylık periyotlar ile değişmektedir. Tavanı belirleme konusunda görevli ve yetkili bakanlık ise Hazine ve Maliye Bakanlığıdır. Genelgeyle belirtilen tavan ücret üzerinde verilmesi mümkün değildir.
İşçinin haklı sebeple iş akdini feshedebileceği durumlar:

Sağlık Sebepleri

İşçinin, yapmış olduğu iş gereği sağlığı veya yaşamı tehlike altına girmiş ise,
İşinin, iş yerinde sürekli görüşmek zorunda olduğu işvereni veya çalışma arkadaşının, yapmış olduğu iş ile alakalı olmayan bulaşıcı bir hastalığa yakalanması sebebiyle işçi bu hastalığı kapmamak için iş akdini haklı sebeple tek taraflı olarak sona erdirebilir ve kıdem tazminatına hak kazanır.

İyiniyete veya Ahlaka Uymayan Haller

İşveren işçi ile iş sözleşmesi yaparken işin esasına ilişkin bilgileri doğru olmayarak yanıltıcı bir şekilde söylemiş veya şartlar hakkında gerçeğe uygun olmayan bilgiler vermiş ise,
İşveren işçinin şahsının veya ailesinden birinin şeref ve haysiyetine ilişkin sözler söyler veya cinsel tacizde bulunur ise,
İşveren işçiye veya ailesine herhangi bir haklı sebep olmaksızın sataşır, gözdağı verir ise; işçi veya ailesinden birini kanuna aykırı davranmaya iter, zorlar, sürükler veya özendirir ise; işçiye veya ailesinden birine karşı işveren hapis cezasını gerektiren bir suç işler ise; işçi veya ailesinin şeref ve haysiyetine ilişkin ağır ithamlarda bulunur ise,
İşyerinde çalışan diğer bir işçi veya üçüncü bir kişi tarafından tacize uğrayan işçinin bu durumu işverene bildirmesine rağmen, işveren bu hususta herhangi bir şey yapmamış, gerekli önlemleri almamış ise,
İşveren tarafından işçinin ücreti sözleşmeye aykırı bir şekilde hesaplanır veya kanunda belirtilen süreler içerisinde ödenmez ise,
Parça başına veya yapılan iş oranında ücret ödeneceğine ilişkin sözleşme yapılmış olmasına rağmen, işveren verebileceği işten daha az iş veriyor ise işçiye ve işçinin alması gereken ücret tamamlanmıyor ise; sözleşmede belirtilen çalışma şartları uygulanmıyor ise.
İşçi iş akdini haklı sebeplerle fesih ederek kıdem tazminatı almaya hak kazanabilir.

Zorlayıcı Sebepler

Çalışılan iş yerinde bir haftayı aşkın çalışmamayı gerektiren zorlayıcı sebepler ortaya çıkar ise işçi iş akdini haklı sebeplerle feshederek kıdem tazminatı talebinde bulunabilir.

KIDEM TAZMİNATINA ESAS ÜCRET NEDİR?

Kıdem tazminatı, işçinin son aldığı brüt ücret üzerinden hesaplanarak ödenir.

KIDEM TAZMİNATI HAK ETMENİN ŞARTLARI NEDİR?

1- 4857 sayılı İş Kanunu’na göre İşçi olma şartı

2-Bir işçinin kıdem tazminatına hak kazanabilmesi için aynı işverenin işyeri veya işyerlerinde en az 1 yıl sürekli çalışması gerekir.

3-

BELİRSİZ SÜRELİ İŞ SÖZLEŞMELERİNDE;

-İş akdi işçi tarafından feshedildiyse; iş akdinin işçi tarafından haklı nedenle feshedilmiş olması

-İş akdi işveren tarafından feshedildiyse işverenin haklı bir neden göstermeden iş akdini feshetmiş olması

BELİRLİ SÜRELİ İŞ SÖZLEŞMELERİNDE;

kural olarak işyerinden sözleşme bitiminde kıdem tazminatı talep edilemez.Ancak, belirli iş sözleşmesi sözleşmede kararlaştırılan işin bitiminden önce işveren tarafından haksız nedenlerle, işçi tarafından haklı nedenlerle feshedilirse işçi kıdem tazminatı almaya hak kazanır.

KİMLER KIDEM TAZMİNATI ALAMAZ?

-Deniz ve hava taşıma işlerinde çalışanlar,

-50’den az işçi çalıştırılan (50 dahil) tarım ve orman işlerinin yapıldığı işyerlerinde veya işletmelerinde çalışanlar,

-Aile ekonomisi sınırları içinde kalan tarımla ilgili her çeşit yapı işleri,

-Bir ailenin üyeleri ve 3 üncü dereceye kadar (3 üncü derece dahil) hısımları arasında dışardan başka biri katılmayarak evlerde ve el sanatlarının yapıldığı işlerde çalışanlar,

-Ev hizmetlerinde çalışanlar,

-Çıraklar,

-Sporcular,

-Rehabilite edilenler,

-Esnaf ve Sanatkarlar Kanunu’nun 2 nci maddesinin tarifine uygun üç kişinin çalıştığı işyerlerinde çalışanlar.

KIDEM TAZMİNATI ZAMANAŞIMI SÜRESİ NE KADARDIR?

Kıdem tazminatı zamanaşımı süresi iş akdinin feshinden itibaren 5 yıldır.

KIDEM TAZMİNATI NASIL HESAPLANIR?

İşçi alacaklarından olan kıdem tazminatı dava aşamasında dosyanın iş hukukunda uzman bilirkişiye gönderilmesi üzerine Bilirkişi tarafından hesaplanır. Dava açılırken kısmi dava olarak açılır. Davada bilirkişi raporu geldikten sonra bilirkişi tarafından belirlenen miktara dava esas değeri ıslah edilir ve ıslah harcı ödenir.

Kıdem Tazminatı Hesaplama

Bu konu hakkındaki benzer makalelerimiz için tıklayın