Kıdem Tazminatı Taksit Yapılarak Ödenebilir mi?

Kıdem Tazminatının Ödenme Şekli ve Yasal Esaslar

Kıdem tazminatı, işçinin işyerinde belirli bir süre çalışmasının ardından iş sözleşmesinin kanunda öngörülen şekillerde sona ermesi halinde hak kazandığı en önemli işçilik alacaklarından biridir. Mülga 1475 sayılı İş Kanunu’nun halen yürürlükte bulunan 14. maddesi uyarınca, kıdem tazminatının işveren tarafından tek seferde ve nakit olarak ödenmesi esastır.

Bu düzenleme gereği, işçi kıdem tazminatına hak kazandığında, işverenin bu ödemeyi parça parça ya da taksitler halinde yapması kural olarak mümkün değildir. Özellikle işçinin rızası bulunmadığı durumlarda, işverenin tek taraflı iradesi ile kıdem tazminatını taksitlendirmesi hukuka aykırıdır.

Gaziantep gibi iş hayatının yoğun olduğu şehirlerde bu konu sıkça uyuşmazlık konusu olmakta olup, bir Gaziantep Avukat ile sürecin değerlendirilmesi önem taşımaktadır.

İşçi Rızası ile Taksitli Ödeme Mümkün mü?

Her ne kadar kural olarak kıdem tazminatının peşin ödenmesi gerekse de, 4857 sayılı İş Kanunu’nda tarafların anlaşması halinde taksitli ödemeyi yasaklayan açık bir hüküm bulunmamaktadır. Bu noktada sözleşme serbestisi ilkesi devreye girer.

Bu ilke gereği:

• İşçi ile işveren karşılıklı anlaşırsa
• Ödeme planı açıkça belirlenirse
• İşçinin iradesi sakatlanmamışsa

kıdem tazminatının taksitler halinde ödenmesi mümkündür.

Ancak burada kritik nokta, işçinin bu anlaşmayı özgür iradesiyle kabul etmiş olmasıdır. Aksi durumda yapılan anlaşma geçersiz sayılabilir.

Yargıtay Kararı Işığında Taksitli Ödeme

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’nin emsal niteliğindeki kararına göre:

“Kıdem tazminatının taksitler halinde ödenmesini kabul eden işçi, bu konuda iradesinin fesada uğratıldığını ileri sürüp kanıtlamadığı sürece faiz hakkından vazgeçmiş sayılır. Taksitlerin zamanında ödenmesi durumunda ayrıca faize hak kazanılamaz. Ancak taksitlerden bir ya da bazılarının gününde ödenmemesi halinde kıdem tazminatının tamamı için faize hükmedilmelidir.”

Bu karara göre:

• İşçi taksitli ödemeyi kabul ederse ve ödemeler zamanında yapılırsa faiz talep edemez
• Ancak tek bir taksitin bile gecikmesi halinde tüm denge değişir

Yargıtay ayrıca şu hususu da vurgulamaktadır:

“İşçinin taksitli ödemeyi kabulü, işverenin ödeme planına sadık kalacağı varsayımına dayanır. Taksitlerin aksaması halinde işçi bu anlaşma ile bağlı değildir.”

Bu yaklaşım, iş hukukunun temel ilkelerinden biri olan “işçi lehine yorum” ilkesinin bir sonucudur.

Taksitlerin Aksaması Halinde Hukuki Sonuç

En kritik nokta, taksitlerin zamanında ödenmemesi durumudur. Eğer işveren:

• Taksitlerden birini geciktirirse
• Ödeme planına uymazsa

bu durumda taksitli ödeme anlaşması geçersiz hale gelir.

Bu durumda işçi:

• Kıdem tazminatının tamamını derhal talep edebilir
• Fesih tarihinden itibaren faiz isteyebilir

Ayrıca yapılan kısmi ödemeler, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 84. maddesi gereği:

• Öncelikle faize
• Sonrasında ana paraya mahsup edilir

Bu durum, işçi açısından önemli bir koruma mekanizmasıdır.

Faiz Hakkı ve Başlangıç Tarihi

Kıdem tazminatında faiz, kural olarak iş sözleşmesinin fesih tarihinden itibaren işlemeye başlar. Ancak taksitli ödeme anlaşması yapılmış ve bu anlaşmaya uygun hareket edilmişse, işçi faiz talep edemez.

Buna karşılık:

• Taksitler aksarsa
• Anlaşma ihlal edilirse

işçi, baştan itibaren faiz talep etme hakkına sahip olur.

İşveren Açısından Riskler

İşverenin kıdem tazminatını taksitlendirmesi bazı riskleri de beraberinde getirir:

• Taksitlerin aksaması halinde tüm borcun muaccel hale gelmesi
• Faiz yükü ile karşılaşılması
• Hukuki uyuşmazlıkların doğması

Bu nedenle işverenlerin ödeme planını gerçekçi şekilde oluşturması ve buna sadık kalması gerekir.

Gaziantep Özelinde Uygulama

Gaziantep’te işçi-işveren ilişkilerinde kıdem tazminatının taksitlendirilmesi uygulamada sıkça görülmektedir. Ancak bu tür anlaşmalar çoğu zaman yazılı yapılmamakta ve ileride ciddi uyuşmazlıklara yol açmaktadır.

Bir Gaziantep Avukat ile:

• Ödeme planı hukuka uygun hazırlanabilir
• Tarafların hakları korunabilir
• Olası uyuşmazlıkların önüne geçilebilir

Sonuç

Kıdem tazminatının kural olarak peşin ve tek seferde ödenmesi gerekir. Ancak işçi ile işverenin karşılıklı anlaşması halinde taksitli ödeme mümkündür. Bununla birlikte, taksitlerden birinin dahi gecikmesi halinde anlaşma geçerliliğini yitirir ve işçi kıdem tazminatının tamamını derhal talep edebilir. Ayrıca fesih tarihinden itibaren faiz isteme hakkı da doğar.

Künye

Dayanak Mevzuat: 1475 sayılı İş Kanunu m.14, 4857 sayılı İş Kanunu, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.84
Emsal Karar: Yargıtay 9. HD, 2020/4492 E., 2021/1536 K.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

1. Kıdem tazminatı taksitle ödenebilir mi?
Evet, tarafların anlaşması halinde mümkündür.

2. İşveren tek taraflı taksit yapabilir mi?
Hayır, işçinin rızası şarttır.

3. Taksitler düzenli ödenirse faiz olur mu?
Hayır, faiz talep edilemez.

4. Bir taksit gecikirse ne olur?
Tüm borç muaccel hale gelir ve faiz istenebilir.

5. Yazılı anlaşma şart mı?
Zorunlu olmasa da ispat açısından çok önemlidir.

6. Kısmi ödeme nasıl sayılır?
Önce faize, sonra ana paraya mahsup edilir.

7. İşçi anlaşmadan dönebilir mi?
Taksitler aksarsa evet.

8. Faiz ne zamandan başlar?
Fesih tarihinden itibaren.

9. İşveren için risk var mı?
Evet, ödeme aksarsa ciddi yük doğar.

10. Avukat gerekli mi?
Zorunlu değildir ancak bir Gaziantep Avukat ile çalışılması önerilir.