İşten çıkarılan birçok işçi e-Devlet kayıtlarına baktığında “Kod-4” ile karşılaşmaktadır. Uygulamada çoğu kişi bu kodun ne anlama geldiğini bilmeden hareket ediyor. Oysa SGK çıkış kodları, işçinin;

• kıdem tazminatını,
• ihbar tazminatını,
• işsizlik maaşını,
• yeni iş bulma sürecini,
• hatta bazı davalardaki ispat durumunu

doğrudan etkileyebilmektedir.

Kod-4 özellikle en sık kullanılan çıkış kodlarından biridir. Ancak işverenlerin önemli kısmı bu kodu “otomatik çıkış kodu” gibi kullanırken, hukuki sonuçlarını yeterince hesaplamamaktadır.

---

1. Kod-4 Ne Anlama Gelir?

SGK çıkış kodu 4 şu anlama gelir:

“Belirsiz süreli iş sözleşmesinin işveren tarafından haklı sebep bildirilmeden feshi”

Yani işveren;

• işçiyi performans,
• işletmesel neden,
• küçülme,
• verimsizlik,
• reorganizasyon,
• ekonomik gerekçe

gibi nedenlerle işten çıkarıyorsa uygulamada çoğunlukla Kod-4 kullanılmaktadır.

Buradaki kritik nokta şudur:

Kod-4, işçinin ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı davranış nedeniyle çıkarıldığını göstermez.

Yani Kod-46’dan tamamen farklıdır.

Bu nedenle Kod-4 çoğu zaman işçi açısından daha az yıpratıcı bir çıkış kodudur.

---

2. Kod-4 ile Çıkarılan İşçi Kıdem ve İhbar Tazminatı Alabilir Mi?

Genel kural olarak evet.

Çünkü Kod-4;

• işveren feshi olduğunu,
• haklı nedenle derhal fesih yapılmadığını

gösterir.

Bu nedenle işçi;

• en az 1 yıllık kıdemi varsa kıdem tazminatı,
• ihbar süresi kullandırılmadıysa ihbar tazminatı,
• şartları varsa işsizlik maaşı

talep edebilir.

Ancak burada kritik hata şudur:

Birçok işveren SGK’da Kod-4 bildirip mahkemede:

“Aslında haklı nedenle çıkardık.”

savunması yapmaktadır.

Yargıtay ise bu çelişkiyi dikkate almaktadır.

---

3. Yargıtay’a Göre SGK Çıkış Kodu Tek Başına Kesin Delil Değildir Ama Önemlidir

Yargıtay’ın yerleşik yaklaşımına göre SGK çıkış kodu tek başına kesin delil değildir. Ancak fesih nedeninin değerlendirilmesinde önemli bir veri olarak kabul edilmektedir.

📌 Yargıtay 9. Hukuk Dairesi

Esas No: 2016/12601
Karar No: 2020/1674
Karar Tarihi: 10.02.2020

Bu kararda Yargıtay;

• SGK çıkış kodunun,
• işverenin fesih iradesini gösteren önemli kayıtlar arasında bulunduğunu,
• mahkemenin fesih sebebini değerlendirirken SGK kayıtlarını dikkate alması gerektiğini

vurgulamıştır.

Özellikle işverenin SGK’da farklı, mahkemede farklı fesih nedeni ileri sürmesi Yargıtay tarafından dikkatle değerlendirilmektedir.

---

4. Kod-4 Bildirip Sonradan “Ahlak Kurallarına Aykırılık” Savunması Yapılması Çelişki Oluşturabilir

Uygulamada sık görülen tablo şudur:

İşveren işçiyi Kod-4 ile çıkarır. Çünkü:

• işsizlik maaşı engellenmesin ister,
• süreci büyütmek istemez,
• SGK işlemini hızlı kapatır.

Ancak dava açılınca bu kez:

“İşçi aslında ahlak kurallarına aykırı davrandı.”

iddiasına yönelir.

Yargıtay bu tür çelişkileri önemsemektedir.

📌 Yargıtay 9. Hukuk Dairesi

Esas No: 2017/27180
Karar No: 2020/1880
Karar Tarihi: 11.02.2020

Kararda Yargıtay;

• SGK çıkış kodu ile savunmalar arasındaki uyumsuzluğun,
• fesih nedeninin samimiyeti açısından değerlendirilmesi gerektiğini

belirtmiştir.

Özellikle Kod-4 bildirimi yapılmasına rağmen sonradan ağır disiplin iddiaları ileri sürülmesi mahkemeler tarafından hayatın olağan akışı açısından sorgulanmaktadır.

Çünkü gerçekten ağır ahlak ihlali varsa işverenin normalde Kod-46 kullanması beklenir.

---

5. Kod-4 İşsizlik Maaşı Açısından Ne Sonuç Doğurur?

Kod-4 genellikle işsizlik maaşına engel değildir.

İşçi;

• son 120 gün kesintisiz çalışma,
• gerekli prim gün sayısı,
• kendi kusuruyla işten çıkarılmamış olma

şartlarını taşıyorsa işsizlik maaşı alabilir.

Bu nedenle uygulamada işverenler bazen uyuşmazlığı büyütmemek adına Kod-46 yerine Kod-4 tercih etmektedir.

Ancak burada işverenlerin gözden kaçırdığı şey şudur:

Kod-4 seçimi ileride açılacak işe iade veya işçilik alacağı davalarında işçi lehine önemli bir veri haline dönüşebilir.

---

6. Kod-4 İşe İade Davalarında Neden Önemlidir?

Kod-4 ile yapılan fesihlerde işveren:

• geçerli fesih nedeni bulunduğunu,
• işletmesel veya performans gerekçesi olduğunu

ispatlamak zorundadır.

Yani Kod-46’daki gibi “haklı nedenle derhal fesih” alanına girmez.

Bu nedenle;

• performans dosyası yoksa,
• savunma alınmamışsa,
• tutanak sistemi zayıfsa,
• fesih süreci usulsüz yürütülmüşse

işveren işe iade davasında ciddi risk altına girebilir.

📌 Yargıtay 22. Hukuk Dairesi

Esas No: 2017/43584
Karar No: 2019/10198
Karar Tarihi: 06.05.2019

Kararda Yargıtay;

• işverenin fesih nedenini somut şekilde ispatlaması gerektiğini,
• soyut performans iddialarının yeterli olmayacağını,
• fesih sürecinin ölçülü ve tutarlı olması gerektiğini

vurgulamıştır.

Kod-4 fesihlerinde özellikle “son çare ilkesi” ve “fesihte tutarlılık” denetimi önem taşımaktadır.

---

7. Kod-4 Göründüğünde İşçi Ne Yapmalı?

İşçi öncelikle;

• SGK hizmet dökümünü,
• işten ayrılış bildirgesini,
• fesih bildirimini,
• varsa savunma yazılarını,
• performans kayıtlarını,
• ihtarnameleri

incelemelidir.

Çünkü bazen SGK’daki kod ile gerçek fesih süreci birbirini tutmamaktadır.

Özellikle:

• baskıyla istifa,
• mobbing,
• gerçekte Kod-46’lık iddia olup Kod-4 girilmesi,
• performans bahanesiyle çıkarma

durumlarında dava stratejisi tamamen değişebilir.

---

Sonuç

Kod-4;

“Belirsiz süreli iş sözleşmesinin işveren tarafından haklı neden bildirilmeden feshi”

anlamına gelir ve uygulamada en sık kullanılan SGK çıkış kodlarından biridir.

Yargıtay uygulamasına göre;

• Kod-4 işçi lehine önemli bir veri olabilir,
• işveren sonradan farklı fesih nedeni ileri sürerse çelişki oluşabilir,
• kıdem ve ihbar tazminatı hakkı doğabilir,
• işsizlik maaşı alınabilir,
• işe iade davalarında işveren açısından ciddi ispat yükü oluşabilir.

Bu nedenle SGK çıkış kodları yalnızca teknik muhasebe kayıtları değildir. Özellikle iş davalarında çoğu zaman davanın yönünü etkileyen kritik delillerden biri haline gelmektedir.